Login

CAPTCHA
Deze vraag dient om na te gaan of u een menselijke bezoeker bent teneinde spam inzendingen te vermijden.
1 + 9 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.

INWONERS MOETEN WATER ZELF ZUIVEREN

Om dit alles in goede (betere?) banen te leiden wordt er “gepland” dat het een lieve lust is. Vorige maand lagen de waterbeheerplannen in openbaar onderzoek. Tot eind juni ligt het gemeentelijk ontwerp-zoneringsplan in openbaar onderzoek. De zoneringsplannen zijn, volgens de VMM, het laatste stuk van de afvalwaterpuzzel.

WAAROM EEN ZONERINGSPLAN?

Op dit moment is Vlaanderen inzake waterzuivering ingedeeld in drie soorten zones. De zones A zijn de gerioleerde gebieden die al aangesloten zijn op een waterzuiveringstation. De zones B zijn gerioleerde gebieden waarvan de aansluiting op een station gepland is. Tenslotte zijn er nog de zones C, daar moeten de mensen zelf instaan voor de zuivering van hun afvalwater. Deze afbakening van de zuiveringszones (A, B en C) heeft als nadeel dat deze afhankelijk is van de vooruitgang van de investeringsprogramma’s en dus wijzigt in de tijd. Een zuiveringszone C kan evolueren naar een zone B en finaal naar een zone A. Daardoor biedt zij onvoldoende rechtszekerheid aan particulieren, waardoor deze soms genoodzaakt zijn bepaalde investeringen te doen, die - wanneer zij op een gegeven moment in een andere zuiveringszone terechtkomen - overbodig blijken te zijn.

Om aan deze problemen een oplossing te kunnen geven werd uiteindelijk gekozen voor zoneringsplannen. De zoneringsplannen zullen aangeven in welke zones in een gemeente het economisch voordelig is om een riolering aan te leggen en waar het is aangewezen om op basis van een economische vergelijking een individuele behandeling voor afvalwater of IBA te plaatsen.

Doel van de zoneringsplannen is een systeem uit te bouwen waarbij meer duidelijkheid wordt gecreëerd naar de inwoners en de gemeenten omtrent de wijze van inzameling, transport en zuivering van het huishoudelijk afvalwater, dit afhankelijk van de zone waarbinnen men woont. Het zoneringsplan geeft enkel weer in welke gebieden het economisch gezien het voordeligst is om rioleringen te leggen en nadien collectief te zuiveren en in welke gebieden het best is om een IBA te plaatsen.

Over de wijze van collectieve zuivering doet het plan geen uitspraken. Dit kan gebeuren door aansluiting op het centrale gebied (het gebied dat momenteel reeds gerioleerd is) of door de bouw terplekke van een kleinschalige waterzuiveringsinstallatie. Voor geïsoleerde gebieden zal deze laatste optie zeker te overwegen zijn.

Een definitieve keuze zal pas in een later stadium worden gemaakt.

COLLECTIEF OF INDIVIDUEEL?

Kort samengevat komt het erop neer dat in de zones waar nog geen collectief waterzuiveringssysteem operationeel is of gepland op korte termijn, zuiveringsgebied per zuiveringsgebied  op basis van een rekenkundig model de mogelijke saneringstechnieken worden gedefinieerd en vergeleken op economische basis.

Op basis van deze vergelijking worden de woningen in het buitengebied toegewezen aan het collectief te optimaliseren buitengebied of het individueel te optimaliseren buitengebied. Voor dit rekenkundig model gaat men uit van een aantal vereenvoudigingen.

De vier belangrijkste versimpelingen zijn de volgende:

  • Volledige scheiding van afval- en regenwater ook op perceelsniveau.
  •  De aan te leggen riolering is een 2DWA-riolering (i.e. riolering met diameter van twee keer de droog weer afvoer = wat er door de buis loopt als het niet regent)
  • Er bestaat geen inzamelingssysteem in het buitengebied
  • Een IBA is een noodzaak

HET CENTRAAL GEDEELTE

Naast de bovenvernoemde collectief te optimaliseren buitengebieden en individueel te optimaliseren buitengebieden is er nog het centraal gebied. Het centraal gebied zou bestaan uit enerzijds de volledige huidige zone A en anderzijds een deel van de huidige zone B (nl. alle geplande bijkomende aansluitingen op basis van de gewestelijke investeringsplannen 2005 en de gemeentelijke investeringsplannen 2003).

SCHEIDINGSLIJNEN

Net zoals het zoneringsplan geen uitspraak doet of het collectief te optimaliseren buitengebied moet aangesloten worden op het centraal gedeelte of kleinschalig terplekke gezuiverd moet worden, zo doet dit plan ook geen uitspraak over welke infrastructuur gewestelijk of welke gemeentelijke bevoegdheid worden.

Deze scheidingslijn exact trekken zou pas gebeuren na definitieve goedkeuring van het zoneringsplan. Toch worden reeds twee belangrijke “keuze”parameters gedefinieerd nl. de omslagwaarde en het omslagpunt: De omslagwaarde is de waarde die per gemeente bepaald werd en die de minimaal ingezamelde vuilvracht aangeeft voor er sprake kan zijn van een gewestelijke saneringsopdracht. De omslagwaarde werd bepaald aan de hand van het inwonersaantal van de gemeente. Voor Herzele is dit 100 InwonersEquivalent (IE) ofwel ongeveer 33 woningen. Het overnamepunt is het punt waar, op basis van de zoneringsplannen, geoordeeld wordt dat de gemeentelijke saneringsopdracht eindigt en de bovengemeentelijke saneringsopdracht begint.

CONCREET?

Wat betekent dit nu concreet? Iemand die in het centraal gedeelte woont is verplicht om op de riool aan te sluiten. Op termijn zullen deze mensen ook moeten zorgen voor een gescheiden afvoer van afval- en hemelwater. Immers zegt de VMM op termijn zullen alle rioleringsstelsels, momenteel nog voor 95% gemengd, vervangen worden door gescheiden stelsels.

Als je huis in een collectief te optimaliseren buitengebied staat (de groene zone op het zoneringsplan), moet je (als eigenaar) zorgen voor de scheiding van de afval- en hemelwater. In deze gebieden wordt in de toekomst een gescheiden riool aangelegd of worden de bestaande rioleringen aangesloten op een zuiveringsstation.

Woon je, tenslotte, in een individueel te optimaliseren buitengebied (de rode zone op het zoneringsplan), dan moet je het afvalwater, gescheiden van het hemelwater, zuiveren met een individuele behandelingsinstallatie (IBA). Alle IBA’s moeten ten laatste tegen eind 2012 geplaatst zijn.

In het wel heel speciale geval dat je reeds een IBA zou aangelegd hebben en er komt nu toch riool in de straat, dan ben je verplicht om op de riool aan te sluiten. De verschillende overheden zijn naar het schijnt wel aan het uitzoeken of er tegemoetkomingen mogelijk zijn voor mensen die grote kosten hebben gemaakt.

WAT VINDEN WIJ HIERVAN?

Als dit plan al één verdienste heeft dan zijn het de uitgangspunten nl. de volledige scheiding van afval- en hemelwater tot op het perceelsniveau en het werken met “kleine buizen” (2 DWA in plaats van de courante betonnen rioolbuizen van 5 à 6 DWA). De milieubeweging en meer bepaald het DenderAktieKomitee heeft hiervoor gepleit en actie gevoerd sinds 1996 en zie de geesten zijn gerijpt en ze volgen.

Een paar puzzelstukjes is men evenwel vergeten…

De zoneringsplannen doen geen uitspraak over waar de collectief te zuiveren gebieden gezuiverd gaan worden. Gaan we het afvalwater ter plaatse zuiveren in een kleinschalig waterzuiveringsstation of wordt alles doorgestuurd naar een centraal groot waterzuiveringsstation een tiental km verder? Concreet het afvalwater van Woubrechtegem ter plaatse gezuiverd worden of wordt het doorgepompt naar het, nog te bouwen, waterzuiveringsstation in Bambrugge? Deze keuzes worden niet gemaakt in het zoneringsplan. Nochtans zijn dit cruciale beslissingen. De fouten van het Vlaamse waterzuiveringsbeleid zijn voor een groot deel het gevolg van het alleen denken in grootschalige systemen, met als gevolg duur transport van water over tientallen kilometers, bezinking van het vuil in de buizen, stations die geen vuil water binnenkrijgen,...

Het zoneringsplan doet evenmin een uitspraak over de scheidingslijn gewestelijk/gemeentelijk. Deze keuze is nauw verwant met de keuze tussen kleinschalige zuivering en centrale zuivering. Tot wanneer is de gemeente verantwoordelijk voor zuivering (i.e. moet de gemeente betalen)? Wel wordt er gesproken over een omslagpunt van 100 IE (inwonersequivalent) of 33 huizen. Dit lijkt perspectieven te bieden voor het kleinschalig zuiveren. Groepeer de collectief te zuiveren huizen in groepjes van 3 huizen of meer en zuiver ter plekke. Worden de kosten dan gedragen door het gewest?

Kortom er blijven vele vragen open. De uitspraak van de VMM dat de zoneringsplannen het laatste stukje van de puzzel zijn, lijkt een beetje voorbarig. Er ontbreken zeker nog twee stukken. Of het zou moeten zijn dat, juist over die twee belangrijke stukjes, de bevolking niet mag meespreken? “oude” fouten worden niet rechtgezet Het zoneringsplan raakt niet aan de investeringsplannen van voor 2005 m.a.w. het centraal gedeelte wordt niet meer in vraag gesteld.

De “oude” fouten uit de vroegere planning, de grootschalige aanpak van het buitengebied, worden niet rechtgezet. Specifiek voor Herzele gaat het over het zuiveringsgebied Sint-Antelinks. Dit was/is de kans om, i.p.v. te opteren (zoals in de investeringsplannen) voor één groot zuiveringsgebied, het gebied te splitsen in drie kleinere clusters met kleinschalige zuivering (zoals reeds in 1998 gevraagd door de Herzeelse milieuraad, de bevolking en het DenderAktieKomitee).

Als de Herzeelse omslagwaarde op 100 IE zou liggen, dan zou, als je zuiveringsgebied Sint-Antelinks (2200 IE) opsplitst in drie gebieden (1000IE+600IE+600IE, zoals voorzien in het alternatieve plan van de Herzeelse milieuraad) komen tot drie zones met meer dan 100IE en dus gewestelijke verantwoordelijkheid. Het argument van het gemeentebestuur (en Aquafin) dat, bij splitsing van het zuiveringsgebied Sint-Antelinks, de gemeente volledig zelf moet opdraaien voor de kosten lijkt hiermee van de baan.

TEVEEL IBA'S

In Herzele stelt het zoneringsplan 83 IBA’s voorop. In vergelijking met de eerste versie van het zoneringsplan (het voorontwerp van 2005) is dit een verdubbeling. Het criterium dat gebruikt wordt om voor een woning te beslissen tussen collectieve zuivering of individuele zuivering is de 100-meter-regel. Als in een straal van 100 meter geen andere huizen staan is een IBA de beste economische keuze.

Ook in de studie zuiveringsgebied Sint-Antelinks uit 1998 wordt deze regel gebruikt. De 100-meter-regel wordt er echter wel gerelativeerd…het is misschien de beste economische keuze (naar investering  toe), maar er moet ook gekeken worden naar onderhoudskosten, controle van al de systemen m.a.w. een IBA is niet steeds de beste keuze, ondanks de 100-meter-regel.

83 IBA’s is veel te veel voor het Herzeels buitengebied. Sommige keuzes voor een IBA’s zijn dan ook niet te begrijpen. Huizen aan de rand van het centraal gebied krijgen een IBA. Alle huizen op de Pardassenhoek krijgen een IBA, terwijl het gemeentebestuur enkele jaren terug daar nog een proefproject wou opzetten rond collectieve, kleinschalige zuivering.

Ook in de andere richting worden vreemde beslissingen genomen. Een huis dat duidelijk verder dan 100 meter ligt van elke bebouwing, wordt ingepland als collectief te zuiveren omdat er reeds plannen bestaan voor een riolering naar dat ene huis. Tja, wat is de zin dan van dit zoneringsplan ? Kortom na een korte eerste screening van de 83 IBA’s denken wij het aantal IBA’s tot 32 te kunnen beperken.

Belangrijk “detail” i.v.m. deze IBA’s is natuurlijk wie dat gaat betalen. Het zoneringsplan stelt (en dat is ook wat de verschillende Vlaamse regeringen altijd gezegd hebben) dat de kosten zijn voor de eigenaar. Wel zijn er subsidies van het Vlaams Gewest bij het bouwen en krijg je vrijstelling van de waterheffing. Het zoneringsplan zet echter ook de deur op een kier voor nog een andere mogelijkheid nl. dat de gemeente instaat voor de aankoop en het beheer van alle IBA’s op haar grondgebied. Dit zou pas een mooie geste zijn en het zou de “(zonerings)planners” aanzetten om zoveel mogelijk IBA’s te vermijden en te kiezen voor de, ons inziens, economisch, eocologisch en sociaal meer te verantwoorden collectieve zuivering;

vzw 't Uilekot organiseerde rond het zonderingsplan een infoavond met een veertigtal mensen. Er werd een gezamenlijk bezwaarschrift opgemaakt dat naar het gemeentebestuur gestuurd wordt. LEEF! engageerde zich om de verzuchtingen van de bewoners te verdedigen op de gemeenteraad. Ook in andere gemeenten komt zo een plan op de agenda staan. 't Uilekot is altijd bereid om inspraakprocessen of buurtvergaderingen in andere gemeenten rond dit thema te helpen opzetten.

Piet De Baere 

Gepubliceerd door: 

Tags: