Login

CAPTCHA
Deze vraag dient om na te gaan of u een menselijke bezoeker bent teneinde spam inzendingen te vermijden.
1 + 0 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.

LETERME: TERUG NAAR AF

Zit daar eens mee aan tafel zeg. Probeer daar maar eens notaatjes voor te schrijven. Daar komen nog wat problemen bij: de progressievere opstelling van de CDH van Joëlle Milquet, de soms zéér neoliberale opvattingen van de Waalse liberalen en VLD, de CD&V die zijn eigen formateur af en toe in de rug schiet…

Enfin, tijd om van de rustpauze, de raadplegingen van de koning (die daarmee alweer minder tijd heeft voor de opvoeding van zijn zonen) en het komen en gaan van ontmijners gebruik te maken om eens te kijken wat er, naast het communautair gehaspel, nog allemaal in de voorstellen van Leterme stond en hoe de partners aan tafel daarop reageerden.

Tijdens rondjes van taalkrachtpatserij loop je immers altijd het risico dat andere, soms ongezellige, voorstellen zonder veel media-aandacht in de akkoorden sluipen. Zéér bijzonder is het allemaal niet. Het beleid loopt vooral vrij gelijk met wat we de voorbije jaren gezien hebben. Het is nog minder ambitieus, nog rechtser uiteraard. Toch zijn er een paar verrassingen.

De economische invalshoek is dominant: via een sterke economie zal men werkgelegenheid creëren en voor sociale welvaart zorgen. We moeten met zijn allen wat opletten voor wat we ecologisch uitspoken en nog méér gaan werken, flexibeler en zo om de vergrijzing op te vangen. In ruil daarvoor worden de uitkeringen welvaartsvast gemaakt (dus geïndexeerd, wat iets anders is dan optrekken tot een deftig niveau).

Het sociaal weefsel wordt hersteld, al wordt over het hoe niks gezegd en mogen ook het middenveld, de talloze verenigingen en actiegroepen het verder alleen stellen met wat propaganda voor het vrijwilligersstatuut. Dat een maatschappij vooruitgaat door mensen hun mening te laten zeggen, ze greep te geven op het beleid of dat vernieuwing er pas komt door tegenstand, dat heeft men ergens achtergelaten eind de jaren tachtig en men is niet zinnens het idee snel weer op te rapen.

Bijzonder weinig over democratie en co dus, behalve wat gewauwel over iets meer openbaarheid van bestuur en de aankondiging dat nu nog eens gaat bekeken worden vanuit welke kiesomschrijving we best gaan stemmen en of we dat moeten of mogen. Het lijkt net als in de VS een hobby te worden van onze politici om zich na elke verkiezing te bedienen van hervormingen in een poging om wat langer aan de macht te blijven.

Voor de rest valt op dat veel over de open en tolerante samenleving gezegd wordt maar dat er aan gesloten centra niets verandert, behalve dan dat er méér komen. Kinderen hoeven er niet meer in, als men een alternatief vindt tenminste. Soms is het taalgebruik wel choquant in dit hoofdstuk. Een oude Vlaamse spreuk is ‘Wie aanklopt, is welkom’. In de teksten van Leterme wordt dat ‘Wie aanklopt, krijgt snel antwoord’. Het is winter in Vlaanderen. Dat het naleven van onze gewoonten ook een inburgeringvoorwaarde wordt, is nogal hallucinant. Daar gaan we nog ruzie over krijgen. Onze Vlaamse gewoonten? Dat is geen goejendag zeggen tegen mekaar zeker? Of potten gaan pakken? Of het verkeerde volkslied zingen? Belastingen ontduiken? Ik wens de medemens veel succes toe met het aanleren van al deze levenskunstjes. Een rechtsstaat baseer je nog altijd op wetten in plaats van gewoonten.

ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN

In een voorafgaand luik becijfert de ex-formateur dat de internationale context vrij goed blijft. De groeivooruitzichten zijn goed, tussen de 2,2 en de 2,5 procent voor de volgende jaren. Van de beurscrash in augustus en mogelijke gevolgen heeft men aan de regeringstafel niet gehoord. De werkloosheid zou dalen van 8,2 % naar 7,2 %. Er is wat teveel uitgegeven voor de verkiezingen, dus we moeten 0,5 % van het Bruto Belgisch Product opnieuw inleveren. Tegen het einde van de legislatuur wil men een overschot om de vergrijzingkosten op te vangen.

Een ferm conflict sloop de tafel op toen men vaststelde dat dit half procentje eigenlijk wou zeggen dat men geen enkele budgettaire ruimte had om de rest van de verkiezingsprogramma’s uit te voeren: wachtlijsten in de gezondheidszorg, beter bestuur. Bij veel voorstellen zie je dan ook het doorschuiven naar de budgettaire werkgroep vermeld.

De mogelijks aanstaande regeringspartijen vermelden verder dat de regering zal ingrijpen als de loonnorm overschreden wordt. Men wil het tekort qua loonkosten met de belangrijkste handelspartners wegwerken. Mogen we hopen dat de werkende mensen dan zelf het teveel aan productiviteit zo snel mogelijk wegwerken?

Ploegenarbeid en overuren worden minder belast, net als de kleinere inkomens. Het ideetje om de gewesten een korting op de belastingen te geven die ze zelf konden toekennen in het kader van hun eigen economisch beleid is snel op heel wat amendementen gestoten.

Universiteiten en bedrijven moeten de onafhankelijkheid van het onderzoek nog méér in vraag gaan stellen door samenwerking te bevorderen. Het onderzoek om naar de volgende generatie kerncentrales zal verder ondersteund worden.

WERKLOOS

Werklozen moeten sneller aan de slag. Er komt een nauwer toezicht op actief zoekgedrag, lees activering en uitsluiting, waarbij de ene partij al verder wil gaan dan de andere. De radicaalste thesis die op tafel ligt is die van het uitsluiten van samenwonende werklozen “indien zij niet kunnen aantonen dat zij actief werk hebben gezocht”. Werklozen moeten ondernemers worden en krijgen hun uitkering een jaartje langer uitbetaald in combinatie met zelfstandig ondernemerschap. Om de Gewesten aan te porren tot méér actie krijgen ze een soort van trekkingsrechten per langdurige werkloze. Het stelsel van banenplannen moet eenvoudiger worden.

Jobzekerheid is iets wat we stilaan mogen vergeten, vindt Rooms-Blauw, we moeten naar werkzekerheid. Soepeler zijn in het wisselen van job wordt de boodschap. Daarom vindt men ook opleiding zo belangrijk.

Weinig soeps rond sociale economie, duidelijk geen core-business voor de nieuwe ploeg. Behalve dan de uitbreiding van het systeem van dienstencheques waarvan de uitbreiding moet betaald worden door de verhoging van de prijs voor gebruikers. Heel wat herrie evenwel rond dit ganse luik, met een ware amendementenslag.  Wat door CD&V nog werd naar voor geschoven als een uitbreiding van het aantal jobs binnen de sociale economie is verworden tot een ‘bestuderen van de mogelijkheid tot’. Geen overwinning voor het ACW in elk geval.

Binnen de pensioensector moeten we onszelf méér gaan verzekeren en wordt het systeem hervormd waarbij het aantal jaren dat iemand gewerkt heeft belangrijker wordt dan de pensioengerechtigde leeftijd. Hoor je het volgende Generatiepact, met langer werken en co, al komen?

Rond het anders oriënteren van een loopbaan met minder stress en méér mogelijkheden, als ruil voor langer werken, raakt men nergens. De ene wil een tijdskrediet dat je vrij kan opnemen, de andere een rouwverlof van 14 dagen, nog een andere optrekken van de loopbaanonderbrekingvergoedingen (CDH), de liberalen willen zo weinig mogelijk.

WAAR GAAN DIE CENTEN DAN NAARTOE?

Een beetje naar het minder belasten van de laagste inkomens, naar het optrekken van de minimumuitkeringen (voor de ene automatisch voor de andere in fasen). Rond woonbeleid gaat men alleen de problematiek van de waarborg “onderzoeken”. Voor de rest (blokkering prijzen, verbetering positie huurder, isolatie sociale woningen, anti-speculatiebeleid enz): niets, niets, niets.

Weinig stappen vooruit ook in zorg en geneeskunde (vergeet de Kiwi, Dirk van Duppen), een beetje wonderlijk toch voor de CD&V die daar een speerpunt van maakte. Vooral de Franstalige liberalen hebben daar een batterij amendementen opgesteld om U tegen te zeggen. Integendeel zelfs, een pleidooi om de relaties met de farmaceutische sector toch eerder in het licht van het stimuleren van onderzoek te bekijken. Een positief puntje: de wil om Europees te pleiten tegen de liberalisering van de gezondheidszorg.

Als de centen niet naar sociale noden gaan, dan belanden ze effectief in de kas van diegenen die nu al het minst verdienen via verbetering van het sociaal statuut van zelfstandigen (zonder onderscheid van inkomen), verbetering van de concurrentiepositie, kortingen, het niet nemen van bijkomende initiatieven rond fiscale fraude,  etc…

DIVERSITEIT

Terwijl Leterme er nog voor pleitte om ‘ruime bekendheid te geven aan de nieuwe anti-discriminatie en anti-racisme wetten’ stelt CD&V-NVA nu voor om ‘deze wetten te evalueren en te heroriënteren waarbij de regering zich beperkt tot het correct omzetten van de Europese richtlijnen terzake.’ Veelbetekenend! Een nieuwe collectieve regularisatie komt er niet, wel individuele criteria met veel maar’s en met méér inzet van de lokale politiezones voor een effectief verwijderingbeleid als tegenprestatie.

MILIEU

Een bijzonder pover hoofdstukje rond klimaat ook waarbij een aantal kerncentrales langer open gehouden worden. Daartegenover stelt men dan dat er meerdere energieproducenten op de markt moeten komen (maar de concretisering wordt geamendeerd) en dat de opbrengst hiervan naar nieuwe energievormen moet gaan. Als je de tekst neemt zoals hij er staat is dat het terugschroeven van de Mottenballentaks van de socialist Bart Martens (ex-Bond Beter Leefmilieu). In diens versie kwamen de centen terecht bij de overheid, in dit geval volstaat het op het eerste zicht als Electrabel zelf de opgedane superwinsten in zijn boekhouding naar onderzoek laat draineren. Verder gaat men de Kyotonormen volgen en de bevolking bewustmaken over haar “wangedrag” (nvdr).

JUSTITIE

Ook rond veiligheid en justitie komt men niet ver, omwille van de meningsverschillen, maar vooral omwille van de budgettaire beperkingen. Een ambitieuze hervorming van de rechtsmacht stuit op een groot centenprobleem (zie bovenaan), dus blijft men steken in gekende thema’s als: betere informatica, een manager per rechtbank, seponering door een ambtenaar onder toezicht van het parket, vastleggen van de hoeveelheid softdrugs die men in bezit mag hebben. Wat er aan centen geïnvesteerd wordt moet dan gaan naar nieuwe gevangenissen. Pervers is de aankondiging dat men de wapenwet die net verstrengd is, terug wil versoepelen. Onder het hoofdstuk ‘op te volgen big brother society maatregelen’ (nvdr) vallen nog het idee om alles van info over een persoon (identiteitskaart, SIS,…) op één kaart te stoppen en dat desnoods in je GSM te zwieren, het zoeken naar méér faciliteiten voor bijzondere opsporing- en inlichtingenmethodes (afluisteren, camera’s e.d.)

OVERHEID

Wat overheidsbedrijven betreft lijkt de sluitingsgolf nog niet ten einde: een nieuwe discussie kondigt zich aan. Enkel het Spoor lijkt door de klimaatdiscussie wat vrijgesteld van verdere afbouw. Men wil de markt uiteraard verder open stellen, al is het onder gelijke voorwaarden.

BUITENLAND

Het minst becommentarieerde hoofdstukje is dat rond buitenlandse politiek: het lijkt wel of men er nog niet aan toe gekomen is. Even logisch lijkt dat men hier het spoor van de laatste jaren verder bewandelt: een voorzichtig benadrukken van mensenrechten, een stilletjes opklimmen naar de 0,7 % ontwikkelingssamenwerking (desnoods door beter samenwerken met privé-sector), wat gaan voor millenniumdoelstellingen, maar dat alles zonder veel doortastendheid én zonder veel potten breken binnen het NAVO-verband.

Op de keper beschouwd hoeft géén enkele mens die zich bekommert om gelijke rechten, ecologie, sociale rechtvaardigheid, klimaat, mensenrechten enz… dan ook wakker te liggen omwille van het (voorlopig) mislukken van deze regeringsonderhandelingen. Integendeel, mij lijkt het ( in navolging van Hugo Camps’ column in De Morgen) niet onzinnig om massaal bloemstukjes, pralines, telegrams te sturen naar Joëlle Milquet, met een oprechte bedank erbij omdat ze ons voorlopig dit semi-De Decker programma bespaard heeft. Alert zien wat er volgt is de boodschap. Is het niet fijn even zonder regering te zijn?

Filip De Bodt

De integrale Nota Leterme (Word, 200 p.) 

Gepubliceerd door: 

Tags: