Login

CAPTCHA
Deze vraag dient om na te gaan of u een menselijke bezoeker bent teneinde spam inzendingen te vermijden.
1 + 0 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.

KLIMAAT: DE INZET VAN DE BALI-CONFERENTIE

Met het Kyotoverdrag zijn de industrielanden in 1997 overeengekomen om de uitstoot van broeikasgassen (o.m. CO2, fluorverbindingen) gemiddeld 5% te verminderen ten opzichte van het niveau in 1990. De reductiepercentages verschillen van land tot land, naarmate economische kracht: economisch zwakkere landen krijgen lagere reductiepercentages.

De VS moet 7% inboeten,  Japan 6% en de Europese Unie 8%. De EU heeft vervolgens de emissiereducties per lidstaat bepaald, in overleg met die lidstaten.

De percentages lopen ver uiteen: Luxemburg moet zijn uitstoot met 28% verminderen terwijl Portugal zijn uitstoot met 27% mag laten stijgen. Nederland moet 6% minder uitstoten, België 7,5%.

Daarnaast werd er afgesproken dat men deze reductie ook mag realiseren door handel met het buitenland: jij hebt minder uitstoot dan ik, want je economie draait niet, ik koop een stukje van jouw resultaten op en ik breng ze in mindering van de mijne. Ziezo, alles is verhandelbaar in deze wereld, zelfs lucht.

Op deze systemen kwam heel wat kritiek: landen verkrijgen regelmatig uitzonderingen op de reductiepercentages ter bescherming van één of andere nationale industrietak, er wordt méér verhandeld dan effectief gerealiseerd. Internationale organisaties als het Climate Change Network proberen enig tegengewicht te geven.

HOE?

Een zaak die cruciaal is, maar waar weinig over gesproken wordt, is hoe men die reductie van uitstoot wil realiseren: gaat men iedereen een gelijke CO 2 belasting opleggen? Een grootschalige programma van isolatie afkondigen? De industrie verplichten om zijn productnormen aan te passen? Cruciale kwesties die zullen bepalen wie de uiteindelijke rekening betaalt: het armste of het rijkste deel van de bevolking? Iedereen een beetje?

De Belgische vakbonden vragen in elk geval dat men de kosten verdeelt volgens het rechtvaardigheidsprincipe: de rijke landen moeten méér bijdragen dan de arme én de minder begoede lagen van de bevolking in het Westen moet gespaard worden. Vooral rond de invoering van een CO 2 belasting valt één en ander te vertellen: als men iedereen gelijk belast, dan betalen de kleintjes evenveel als de groten. Bovendien wordt in Europees verband dikwijls gesproken over een belasting die in de plaats komt van de huidige sociale zekerheidsbelastingen. Met de opbrengst wil men het milieu redden, maar men vergeet dat men dan eigenlijk wel een gat in de sociale zekerheid achterlaat. Een gat dat in de hoofden van een aantal mensen bewust moet opgezet worden om het overgrote deel van de bevolking nog méér te doen inleveren en aldus de kloof tussen arm en rijk nog te vergroten.

Precies rond deze punten wordt bijzonder weinig gediscuteerd door de milieubeweging, zeker niet op Europees vlak. Nochtans ligt daar de sleutel: als de Europese Unie niets méér doet dan reductiepercentages opleggen en daar uitzonderingen voor toestaan, dan kennen we de weg die we opgaan: die uit de vorige paragraaf. Een tweede mogelijkheid wordt door de EU ook toegepast maar in véél mindere mate: het opleggen van energienormen aan consumptiegoederen (zoals het gebeurde met de koelkasten vb.), verdergaande isolatienormen, het stimuleren van warmtekrachtkoppeling door subsidies enz…Een logisch politiek natuurlijk voor een Europese Unie die er vanuit het neoliberaal dogma voor kiest om zo weinig mogelijk tussen te komen in het economisch proces. Alléén: zo wendt men geen drama's af!

Daarnaast moeten al die Europese regels ook nog vertolkt worden op het nationale niveau en is er vraag naar het draagvlak van de Europese Unie, een politieke constructie met een parlement dat niet eens wetten kan stemmen. Als Chavez in Venezuela zoiets zou doen, staan de kranten vol van verontwaardigde artikels.

Als we aan de echte inzet (wie betaalt wat) iets willen aan veranderen, dan zal er zéér snel een Europees netwerk van actiegroepen moeten komen, dat ook het sociale aspect durft aanpakken. In die zin is de klimaatoproep een schitterend initiatief die de zaadjes voor zo een idee kan rondstrooien.

BALI

Voor we gaan bepalen hoe de reductie gaat gebeuren en wie ze gaat betalen, is er op Bali een andere kaap te nemen: komt er sowieso een vervolg op het Kyotoverdrag en hoe ziet dat vervolg eruit? De Europese Unie is, net als Japan voor een vervolgverdrag. De studies van het klimaatpanel IPCC en de voortdurende vaststelling dat alles véél sneller smelt dan voorzien, hebben hier voor een positieve intentie gezorgd. Oh, en natuurlijk ook de economisch reeds aangerichte schade: van de tien grootste natuurrampen vonden er 7 plaats na 2000. Een verzekering wordt van minder zenuwachtig.

Tijdens de G8 bijeenkomst dit voorjaar legden de Verenigde Staten en Europa een gezamenlijke verklaring af die al véél minder verder ging dan het Europese standpunt. Bush wil nl. niet dat er internationale dwingende normen opgelegd worden, terwijl de EU stelt tegen 2020 ongeveer 20 % CO 2 uit de lucht te willen halen. Bush vermijdt de cijfers en zoekt de oplossing in vb. het stimuleren van de handel in energiezuinige apparaten. Het Zuiden moet in ruil voor hulp zijn invoertaksen laten vallen op deze producten.

Bush praat dus wel over het hoe (stimuleren van vrijhandel) en niet over het wat (reductiecijfer vastleggen). De Europese Unie maakt zich sterk in het wat, maar hinkt achterop in het hoe. De milieubeweging zegt veel over wat en weinig over hoe.  Als we wat willen veranderen zullen we even sterk moeten staan in het wat als in het hoe.

Dat is nu precies de inzet van de betoging op 8 december. De zienswijze zal nadien verder ontwikkeld moeten worden: door allemaal een gloeilamp mee te brengen naar de betoging, zoals de organisatoren vragen, zullen we het licht ook niet uitvinden. Een mooie geste is dat, maar daar blijft het bij. Als we de armsten willen sparen op onze planeet dan moeten we alle energie steken in het ontwikkelen van een alternatief waarbij sociale rechtvaardigheid en ecologie (net zoals in realiteit) hand in hand gaan. Een gloeilamp meebrengen is dan wel mooi, maar het zal weinig veranderen aan de politiek van Electrabel.

Filip De Bodt

Gepubliceerd door: 

Tags: