, ,

Peter Vermeersch: Ex

Al jaren was ik op zoek naar ‘Ex’ van Peter Vermeersch. Toen ik de politiciloog verbonden aan de KUL terug tegenkwam in een boeiende aflevering van Zwijgen is geen optie over Belarus besloot ik opnieuw in de Krook in Gent het boek te zoeken. En zie, het lag zomaar op de afdeling romans in de rekken.

Ik lees en kan niet stoppen. Het boek is bedwelmend, avontuurlijk, beschouwend, de verschillende hoofdstukken reizen langs de verschillende deelrepublieken van het voormalige Joegoslavië. Er zijn sterke parallellen met Johan de Boose’s recente en lijvige meesterwerk over dezelfde regio.

Hoe meer je leest en weet hoe meer je beseft dat je eigenlijk niets weet, dat je nog geen honderdste van de Balkan hebt gezien en gesnapt. Dat gevoel overvalt me heel sterk als ik Ex lees.

Servië

Neem nu het hoofdstuk ‘Vaders’, een Servische omzwerving luidt de mooie ondertitel. Peter Vermeersch reist door Oost-Servië, het plakt aan de Donau, toeristen kun je op een hand tellen.

De schrijver passeert er op plekken als Lepenski Vir, Golubac, Veliko Gradiste. Ik leg mijn grote detailkaart van Noord-Servië op tafel en duidt de plekken aan met een rode stift, mijn vrouw begint zich zorgen te maken: “Ga je terug naar Servië?”. Ik antwoord laconiek: “Nee, ik heb Zomerbar van Hart boven Hard Lokeren. Overmorgen misschien?

Mag ik een stukje delen dat me helemaal in de ban doet raken van een deel van Servië waar mijn tweewieler me nog niet bracht?

‘Met zoveel vage geografie en onbestemd verleden rondom ons verwachten we niet meteen te stuiten op tekenen van het alledaagse heden, maar nog geen paar honderd meter voorbij de steengroeve passeren we een restaurant met een terras, een boom en een speeltuintje. Ook hier bestaan sommige zondagmiddagen uit familiefeesten met kleinkinderen op de schommel.’ (122) 

Het boek passeert ook uitgebreid in Tuzla, Sarajevo, Banja Luka … Daar kan ik me wel iets bij voorstellen. De gesprekken die Vermeersch heeft -ook hier een sterke parallel met de Boose, zelfs met Geert Mak– gaan naar de diepte, peilen naar immens verdriet, zijn teder, ontzettend leerrijk. Ex is grote literatuur. Microverhalen verweven met macropolitiek is wat ook deze roman zo goed doet.

Ik troost me. In het najaar mag ik reisverhalen en onaffe gedachten uit de Balkan delen in Temse, Herzele, Denderbelle, Hasselt. Wie weet kruisen we elkaar?

Stefaan Segaert

is politiek opbouwwerker bij Hart Boven Hard en organiseert op donderdag 1 oktober de workshop ‘Leren van het verzet in Oost- en Midden-Europa’ in ’t Uilekot. Vrije bijdrage en i.s.m. vzw Climaxi.

Dit artikel verscheen in de maand juli in ons kwartaaltijdschrift ‘Uilenbulletijn’ die leden thuis ontvangen. Wil je ook lid worden en zo onze werking steunen? Lees meer hier.

,

Hongarije beter begrijpen

Toen ik op weg naar de Balkan een zekere euforie deelde op zondagavond 12 april met de verkiezingsoverwinning van Peter Magyar waren er enkele venijnige reacties die mijn gevoel misplaatst vonden. De docu ‘Hotline Hongarije’ waar ik naar verwees was hoogst ongenuanceerd en Orban werd een ‘rasechte krijger’ genoemd, de democratie had zwaar gefaald beet een dame me toe. De poorten voor de migranten worden massaal geopend …

Naar de krook

Eerder dan in een bitsige polemiek op sociale media te investeren nam ik me voor om me extra te verdiepen in Hongarije, ik moet toegeven dat het voor mij tot nu toe vooral een doorgangsland was geweest op trein- en fietsweg naar Servië of dieper de Balkan in.

In de Krook botste ik op ‘De clan van Orban’ van de NRC-journalist Tijn Sadée die de voorbije decennia erg intensieve research had gedaan, niet alleen in Boedapest. Het boek is onder andere een weergave van gesprekken met voor-en tegenstanders van het Orbanregime. Die zijn beklijvend, verhelderend, soms ook ronduit shockerend.

Het boek eindigt in 2024, er is al schuchter sprake van Peter Magyar maar als lezer krijg je toch vooral inzicht in de transformatie van Fidesz van een liberale naar een christelijk-nationalistische partij in een lang tijdvak. Victor Orban wordt gevolgd vanaf zijn rebelse jaren in 1988. Moskou is dan zijn grote vijand, vandaag drinkt Orban thee met Poetin. Het kan verkeren …

De thema’s in het boek worden grondig uitgespit: de staat van de gezondheidszorg en het onderwijs, de zelfverrijking, de verstrengeling van economie en politiek en media, de teleurstelling omdat PIS in Polen naar de oppositie wordt verdreven, de cultuurstrijd tegen woke en genderwaanzin, speerpunten van de ideologie van Fidesz. Migratie, mensen op de vlucht, het beklemtonen van het Hongaarschristelijk karakter … het is allemaal politiek verstrengeld in elkaar. Een van de centrale rode draden? De endemische corruptie, het brutaal afrekenen met tegenstanders, het smoren van de meerstemmigheid in het publieke debat.

Het bredere verhaal

Het is niet eens een publiek geheim dat autoritaire leiders als Trump met enorme bewondering kijken naar Orban. Op zijn beurt zijn er innige en warme relaties van Orban met de Slowaakse leider Fico, Erdogan, Poetin, Bolsonaro, Le Pen, Vucic in Servië.

In een artikel van De Standaard in februari 2026 windt VS-en Hongarijekenner Kim Lane Scheppele er geen doekjes om: “De regering Trump haalt vaak de mosterd bij Orban. De ideologische verstrengeling tussen Trump en Orban is zonneklaar: Victor Orbans Engelstalige denktank, het Danube Institute, hield mee de pen vast van het Amerikaanse Project 2025”.

Ook binnen Europa worden er vaak hand- en spandiensten verleend van de ene autoritaire leider naar de andere extreemrechtse kliek.

Het boek leert helder dat Orbans ambities ver buiten het land aan de Donau reiken: “De langetermijntactiek is het creëren van een nieuw politiek krachtenveld in Europa dat lak heeft aan rechtsstaat en democratie”. Corruptieonderzoeker Sandor Lederer zegt daarover: “Daarom helpen Orban’s spindoctors achter de schermen mee bij verkiezingen in landen als Polen en Slowakije”.

Waarom dit boek lezen?

Vooraleer we verder op inhoud focussen: het boek van Tijn Sadée is ontzettend vlot geschreven, erg toegankelijk, kent erg veel vaart. Doordat hij met allerlei stakeholders, schrijvers, ideologen, Europarlementsleden, bedrijfsleiders, mediabonzen en politici ter linker-en rechterzijde contact heeft krijg je een breed zicht op de Hongaarse samenleving.

De journalist trekt naar de grensgebieden, naar de kleine dorpen, naar de politiek heel diverse wijken in de hoofdstad. Het boek lijkt de vrucht van jarenlange opgebouwde stevige expertise. Laten we bidden voor dit soort onderzoeksjournalistiek dat zoveel verder graaft dan de waan van de dag.

Het boek toont de breuklijnen maar is ook ontluisterend voor een partij als Fidesz die grossiert in leugens, in bangmakerij, in polarisatie. En toegegeven: ze zijn ontzettend goed georganiseerd, hebben communicatiespecialisten en mediabedrijven die via sociale media en straatcampagnes er meesterlijk in slagen om gedurende vier legislaturen bijna 2/3 van de Hongaren aan Orban te binden.

Een aantal kernelementen van Orban

Ik zoek in het boek naar enkele elementen in de ideologie van Fidesz en vind volgende treffende citaten:

“Zonder vijandsbeeld valt Orban’s machinerie stil”

“Een mediaconglomeraat van aan Orban gelieerde ondernemers beheersen in totaal ruim 80 procent van de media”

“De clerus is Orbans trouwste bondgenoot”

“Orban is een politicus die voor zichzelf en zijn vrienden rijkdom vergaart, Orban leeft boven de wet volgens de dissidente dominee Gabor Ivanyi”

“Kinderrijke gezinnen worden overladen met financiële toelagen”

“Mantra #havingchildrenissavingtheworld is een onderdeel van de poging om de braindrain, de ontvolking in Hongarije … tegen te gaan. Ze gaat hand in hand met homofobie en islamofobie.”

“Kerndossiers als een falende gezondheidszorg en een onderwijs in crisis zijn prangende thema’s die bij Fidesz onaangeroerd blijven …”

‘No migration, no gender, no war’ is een van Orban’s slogans waarmee hij naar Brussel reist.

Stefaan Segaert

werkt als politiek opbouwwerker bij de burgerbeweging Hart boven Hard en organiseert op donderdag 1 oktober, 19u30, een workshop in ’t Uilekot.

Dit artikel verscheen in de maand juli in ons kwartaaltijdschrift ‘Uilenbulletijn’ die leden thuis ontvangen. Wil je ook lid worden en zo onze werking steunen? Lees meer hier.

, ,

Betoverende botanie: de paardenbloem

Van alle mensen die het geluk hebben hoeder te mogen zijn van een lapje aarde, zijn er twee soorten. De ene soort wordt er blij van om in april zeeën van gele bollen in het gras te zien en houdt van de magie van paardenbloempluisjes. De andere soort trekt het ganse jaar door gewapend met een mes of ander tuingereedschap ten strijde tegen groen dat ‘niet’ in het gazon thuishoort. Ik hoor duidelijk tot die eerste categorie. Tja, het gras mag dan misschien groener zijn aan de overkant, geef mij toch maar mijn groen met gele bollen!

Er bestaan honderden soorten paardenbloemen en deze herkennen is echt specialistenwerk. De plant komt bijna overal ter wereld voor. Een cadeau voor de biodiversiteit, want van alle bloemen in onze natuur, is de paardenbloem de allerbeste om te laten groeien als voedselbank voor onze insecten. Hij heeft de hoogste score wat betreft afgifte van stuifmeel en nectar. Op zich is dat heel erg bijzonder want eigenlijk heeft de paardenbloem niet eens insecten nodig om tot zaadvorming te komen! Akkoord, zonder bestuiving door insecten maakt de paardenbloem een kloon van zichzelf en dat is evolutionair minder interessant. Toch beschouw ik deze bloem als één van de mooiste en meest onbaatzuchtige ‘gevers’ in onze tuinen! De plant bestrijden heeft trouwens weinig zin. Elk stukje wortel dat in de grond blijft zitten, vormt een nieuwe plant! Verwelkom ze dus en maak er gebruik van…

Van de gele lintbloemen kan er in april (wanneer de velden helemaal vol paardenbloemen staan) een heerlijke gelei gemaakt worden. Er zit zoveel nectar in de bloemen dat deze gelei een zachte honingsmaak heeft. Mensen die vroeger geen echte honing konden kopen, hadden zo een goedkoop alternatief. De gelei wordt dan ook armeluishoning genoemd. De holle bloemstengel kan je gebruiken als rietje om door te drinken en de bladeren passen (versnipperd) perfect bij je slaatje. Je moet misschien wel nog even wennen aan de bittere smaak. Deze komt van bitterstoffen, heel belangrijke voedingsstoffen die we in ons dagdagelijks voedsel uit de supermarkt bijna niet meer terugvinden. ‘Bitter in de mond maakt het hart gezond’, zegt men wel eens. Of ‘bitter is beter’! Een belangrijke toevoeging dus voor een goed functionerend spijsverteringsstelsel…

Van gedroogde, geroosterde paardenbloemwortel maak je een lekker, nootachtig koffie-alternatief. Je moet er wel wat vaker van plassen, want paardenbloem bevat heel wat diuretische (urinedrijvende) stoffen. De volksnaam ‘pissebloem’ of het Franse pisenlit heeft dus zeker wel zijn reden. Vroeger werd wel eens gezegd dat je beter geen zuivel drinkt voor het slapengaan omdat je dan in je bed zou plassen. Dat kwam natuurlijk omdat de koeien in de wei verlekkerd waren op paardenbloemen en de diuretische stoffen van de paardenbloem zo in de melk terechtkwamen. De dag van vandaag is dit effect er niet meer. Veel melkkoeien blijven ganse dagen op stal waardoor we geen paardenbloemstoffen meer terugvinden in de melk.

Dat de bloem bijna overal ter wereld voorkomt, zorgt voor heel wat folkloregebruiken en – verhalen. In mijn boek Betoverende Botanie vind je twee verhalen van de Native Americans, maar ook eentje uit Roemenië. Een o zo simpel maar ook o zo mooi verhaal, al zeg ik het zelf! Ik deel het vandaag graag met jullie in dit Uilenbulletin. Wil je het mij liever horen vertellen? Je vindt een filmpje op de facebook – of instagrampagina van De Kruidige BIJdrage. Dit paardenbloemverhaaltje vertel ik vaak, aan jong en oud. Zeker weten dat wie het hoort, het niet meer zal vergeten… Hopelijk worden de ga-zonnen zo overal een heel pak magischer…

Sien Lievens

Sien is auteur van Betoverende Botanie. Nele Van Winghem maakte de illustraties. Het boek kan je kopen bij de coöperatieve winkel Eco & Fair (Groenlaan 31, Herzele) aan €32.

Dit artikel verscheen in de maand mei in ons kwartaaltijdschrift ‘Uilenbulletijn’ die leden thuis ontvangen. Wil je ook lid worden en zo onze werking steunen? Lees meer hier.

Inschrijving strip- en boekenmarkt 1 mei 2026

Op vrijdag 1 mei 2026 (Dag van de Arbeid) organiseert de boekenwerkgroep van ’t Uilekot het literair evenement Boekmei (thema ‘maatschappij en politiek’). Voor de boekenmarkt op deze dag verwelkomen wij graag boek- en stripverkopers (12u – 18u). Jouw verkoopmateriaal bestaat hoofdzakelijk uit nieuwe of tweedehandsboeken of strips. Oude en historische papierwaren zoals postkaarten, landkaarten,… kunnen ook.

De boekenmarkt is open van 12u tot 18u (opzetten kan vanaf 11u). Jouw deelname is gratis, je ontvangt als standhouder 2 drankbonnetjes en je kan jouw kraam opstellen tussen 11u en 12u. Na het opstellen dien je jouw auto te parkeren op de Groenlaan of een andere omliggende straat (Solleveld bvb.). Je zorgt zelf voor overdekking (bvb. grote plastic) om jouw verkoopwaar te beschermen tegen regen. De inkleding van jouw stand laten we aan jou over (bvb. zelf plooitafel, stoel of decoratie meebrengen).

Inschrijven is nodig en gaat via dit registratieformulier. Je krijgt een automatische bevestiging op het e-mailadres dat je opgeeft in het formulier.

Locatie: ’t Uilekot vzw, Groenlaan 41, Herzele.

In de namiddag zijn er tussen 14u en 18u auteurslezingen. Meer nieuws volgt nog.

, ,

Meerdere exemplaren van Verhalenbundels te leen

Met ons leesbevorderingsproject ‘Goed Geboekt’ kochten wij in 2024 in samenwerking met Avansa boeken aan met mooie korte verhalen en gedichten, en dit in meerdere exemplaren. Zo had elke deelnemer een ‘echt boek’ vast en kon die de tekst mee volgen of zelf luidop of in stilte lezen. 

Sinds 2026 kunnen nu ook bibliotheken, middelbare scholen, leesclubs of Samen Lezengroepen deze boeken gebruiken tijdens hun activiteit. 

Werk je mee aan een dergelijk initiatief in de Denderstreek? Contacteer ’t Uilekot en reserveer de boeken aan een kleine bijdrage. 

,

Herfst vol boeken

De voorbije maanden gaven we met Goed Geboekt mensen weer wat meer zin om een boek vast te nemen. In boekhandel Beukeboom Snuffelhoekje kwamen een 20 tal mensen luisteren naar de uiteenzetting van Dominique Willaert over zijn nieuw boek ‘Wat nu?’.

Chris De Smedt organiseerde in kader van de Dag van de Trage Wegen een Filosofische Tragewegenwandeling. Eenentwintig mensen liepen mee in Sint-Antelinks. Ze hadden het onderweg over de zin en onzin van grenzen, over de waarde van trage wegen en over wandelende filosofen. Intussen bracht De Smedt het boek ‘Overpeinzingen van een trage wandelaar‘ uit. In deze essaybundel (136 p.) gaat ze op zoek naar wat de verbondenheid mens-landschap met ons doet. De relaties tussen wandelen en verwondering, creativiteit, aanvaarding, bewustwording en persoonlijke groei worden erin uitgediept. De tekening op de cover verwijst naar de wandelingen die ze bij wijze van intermezzo toevoegt tussen de essays door. Te koop aan € 21.

We gingen tussen de activiteiten door af en toe tweedehandsboeken in het station van Zottegem leggen en verspreidden ook Ta Da!-poëziekaartjes.

Op 31.10.2026 in Erpe-Mere kwamen mensen luisteren naar de voorstelling van de dichtbundel ‘Onvoltooid verloren tijd’ van Joris Buckinx. Singer-songwriter Mance Robert zorgde voor toepasselijke songs. Heel sfeervol allemaal, georganiseerd door Mens(en)werk.

Met het ‘Samen Lezen’ waren we nog op zoek naar het beste moment van de week, een woensdagavond of een zondagnamiddag. Tijdens de editie op 12.11 werd er opnieuw gekozen voor een weekavond. De volgende editie gaat dus door op woensdag 17.12, om 20u. We willen dit ook verder laten lopen, ook na het project van Goed Geboekt. Dus in 2026 hoor je opnieuw van ons.

Francine Mestrum vertelde op donderdag 13.11 over haar boek ‘Maak armoede illegaal’, een stevig dossier dat niet zo gemakkelijk uit de doeken te doen is. Lezen die handel dus.

En dan was er ‘Want straks komen de wolven’ de debuutbundel van Liesbeth D’Hoker. Nicolas Kummert zorgde tussendoor, met saxofoon en elektronica, voor de muzikale noten. Telkens heerlijk toch die combinatie van woord en muziek. Na de voorstelling hebben de 25 aanwezigen gezellig nagepraat met een drankje.

Er stond ook een gratis workshop ‘Voorlezen aan mensen met dementie’ op de planning. De vorige editie, ook in samenwerking met Bibliotheek Herzele, was volzet, waardoor er nog een extra editie ingepland werd in De Pastorie in Ressegem. Ook Sien Lievens kwam nogmaals aan bod. Deze herboriste stelde haar prachtig geïllustreerd kruiden-verhalenboek ‘Betoverende Botanie’ voor in woonzorgcentrum vzw De Bron te Zottegem. Ze kan zo sappig de verhalen vertellen dat je in het boek zelf zou willen kruipen. Als afsluiter van de maand november hadden we de auteur Wouter Bulckaert te gast met zijn Band of Kevins. Bulckaert bracht verhalen gebaseerd op zijn boek ‘Beter dan Bowie‘. We maakten via verhalen en muzike kennis met Kevin Coyne en Kevin Ayers, twee van de dertien muzikale iconen die in zijn boek staan vermeld. 

We verwelkomden op vrijdag 5 december meer dan 50 mensen in De Palaver in Denderleeuw. ‘Denderblues?’ was een organisatie in samenwerking met Samen op weg en zorgde voor een avondvullend programma. Luc Barbé las voor uit de boeken ‘Wie zei daar marginaal?’ en ‘Niet alles, maar veel begint bij luisteren’, Geert Jan Beeckman bracht zijn poëzie, de lokale coverband Sisters on Sofa zorgde voor muziek én je kon een gedeelte van de expo ‘(Ge)Zichten op de Denderstreek’, met foto’s van Yasmina Besseghir en Freddy Willems, bezichtigen. 

In Ninove organiseren we op zondag 14 december in samenwerking met Denderhoop het programma ‘Auteurs onder de Boom’. Een namiddag waarop elk talent een andere snaar raakt: sociaal, artistiek, muzikaal of gewoon menselijk. Het wordt zo’n dag waarvan je achteraf zegt: “Blij dat ik erbij was!” We starten om 14u met ontvangst en een boekenbabbel. Om 15u stelt Erik Vlaminck (columns Brieven van Dikke Freddy) zijn roman ‘Het Nachtlicht’ over dak- en thuisloosheid voor. Om 16u maak je kennis met Jeroen Janssen en Areezo Moradi, die ‘Landloos als de wind’, een diepgravende, getekende reportage hebben gemaakt. Om 17u hebben we een muzikaal intermezzo door de Ninoofse singer-songwriter Floris Francis Arthur (Indiefolk). Als afsluiter brengt Hind Eljadid, die vorige maand als winnaar uit de bus kwam voor de Prijs voor Mensenrechten, spoken word en slam poetry. De presentatie is in handen van Katrien Vande Perre en doorlopend kan je terecht aan een info- en boekenstand, een tapasbar en kan je de expo ‘(Ge)Zichten op de Denderstreek’ bekijken. Dat laatste is dan weer in kader van ons project ‘Veel begint bij luisteren’. Meer info en inschrijven hier. 

Op woensdag 17 december is er nog een editie ‘Samen Lezen‘ en op zondag 21 december verloten we onder alle aanwezige muziekliefhebbers van het muzikaal vrij podium Bluesy Jams (16u – 20u) 3 boeken ‘Beter dan Bowie‘ van Wouter Bulckaert.   

Dit is pas het begin. Laat jouw scherm wat vaker aan de kant liggen, neem een boek op en stap in die wereld waar alles mogelijk is, van fictie tot non-fictie. Een wereld vol geschiedenis en avonturen met helden, ridders, (b)engeltjes en doorleefde mensen.

Een zitplaats voor onze activiteiten kan je reserveren op de webpagina van de respectievelijke evenementen, via www.goedgeboekt.be Alle boeken en nog veel meer zijn ook te koop via de coöperatieve winkel Eco & Fair, Groenlaan 31, Herzele. Of bestel het per mail en laat het jou mits verzendingskost opsturen: info@ecofair.be

,

Het was een literaire zomer

Met ons project Goed Geboekt zaten we de voorbije maanden niet stil.

Eind juni waren we te gast in De Warme Meente in Aalst. Sien Lievens, auteur en herboriste, vertelde er sappige verhalen over de herkomst (van de namen) van verschillende kruiden. De combinatie van haar technische kennis en de wijze waarop zij vertelt zorgde ervoor dat we met haar boek in de hand huiswaarts keerden. 

In augustus gaven we ruimte aan literaire concerten op ons terras. We vlogen er stevig in met Nel & JP die poëzie met punkmuziek combineerden. De teksten maatschappijkritisch, het smaakte naar meer. De week nadien bracht Herwig Deweerdt met zijn ‘Poppenkast van Plaisance’ de voorstelling ‘Koekebrood’ op Statiekermis Herzele, een alternatieve versie van het sprookje ‘Sneeuwwitje’. In de vooravond was het opnieuw aan ’t Uilekot te doen, met Nest poëzieband, een eerder ingetogen voorstelling die in feite beter paste binnen in ons café. Soms kan je er niet aan uit en gaan fijne geluidjes en subtiele teksten te veel verloren in het zachte geroezemoes van een terras. Halfweg augustus serveerden we TEN ADEM, de muziekgroep rond woordkunstenaar Barthesque. Hij bouwde op van stil naar luid, en dan weer stiller. Spelen met woorden, muziek die aanzwelt en dan weer speels verdwijnt. Op zondag 24.08 was het tijd voor Tamara Rosseel. We vroegen haar om haar voorstelling ‘Links van de Liefde’ te brengen, maar dan doorspekt met literaire citaten en speelse Nederlandstalige zinnen. Plezierig was dat. En dan was het al de laatste zondag van augustus. Peter Holvoet-Hanssen bracht in duo met accordeonist Sebastian Enriques plezier en kwaliteit. Peter deelde songteksten uit, kreeg ons aan het zingen, zwierde magistraal met woorden en armen, gaf ons zin naar meer. We kregen achteraf van een vaste klant te horen dat hij niet wist dat poëzie zo leuk kan zijn. ’t Zal wel zijn! 

En als toemaatje hadden we begin september Les Rimbauds, waarbij Derek en Bruno Deneckere de gedichten van Rimbauds op muziek brachten. Gezellig en mooi. Een perfecte afsluiter van een plezierige zomer. Met een extra ‘dankjewel’ voor onze geburen die de voorbije maanden onze muziek ook in hun achtertuin hoorden. 

In WIJSgeBoekt bij huisvandeMens Zottegem ging het over ouder worden en De Lezende Paling had bij Jefke Don Vitalski te gast. 

Half september hadden we nog een samenwerking met Huis Van De Mens Zottegem. Lara Taveirne vertelde over hoe haar boek ‘Wolf’, waarin de zelfdoding van haar broer aan bod komt en Jeroen Theunissen over zijn nieuw boek ‘Een week’, dat verhaalt over de laatste week van iemand die gekozen heeft voor euthanasie. Moderator Filip, onze boekenvrijwilliger, zorgde voor een goede mix van ernst en humor. Het geheel werd muzikaal opgeluisterd door Mance Robert, met songs uit zijn CD ‘Achter de wind’. Bij de song ‘Lochristi’ zong het publiek zelfs mee, “want uiteindelijk zijn we allemaal gelijk en gaan we op het einde naar ‘Lochristi”. Mocht je niet in de regio wonen… in Lochristi is een crematorium. Sommige songs van hem zijn zo toepasselijk bij het thema, echt mooi die verwevenheid van literatuur en muziek. 

We hebben nog meer activiteiten in petto voor jullie. Hier alvast een tipje van de sluier: 

Do. 16.10, 20 u: Voorstelling boek Dominique Willaert “Wat nu?” in Boekhandel ‘Beukeboom Snuffelhoekje’, A. Rodenbachstraat 79, Denderleeuw. 

Zo. 19.10, 9u45: Filosofische Tragewegenwandeling (start: Parochiezaal Sint-Antelinks)

Vr. 31.10, 19u30: Voorstelling dichtbundel ‘Onvoltooid verloren tijd’ door Joris Buckinx (Mensenwerk Aaigem)

Za. 15.11, 20u30: Dichtbundel ‘Want straks komen de wolven’ met auteur Liesbeth D’Hoker en saxofonist Nicolas Kummert (’t Uilekot, € 10 incl. drankje)

Ma. 24.11, 19u: Workshop ‘Voorlezen aan mensen met dementie’ (LDC ’t Ryckbosch, Herzele, gratis)

Je kan de aankondiging van onze activiteiten ook bekijken via onze facebookpagina Goed Geboekt.  

,

Arizona breekt met sociaal pact

Jef Maes was voor het ABVV dertig jaar hoofdonderhandelaar rond de sociale zekerheid. Hij publiceerde er twee boeken rond en discuteerde met menige vertegenwoordigers van regeringen en werkgevers. “In geen tachtig jaar hebben we meegemaakt wat we vandaag meemaken”, zegt Jef. Sinds het Sociaal Pact dat na de tweede wereldoorlog geïnstalleerd werd om de economie te doen herleven, hebben we nog nooit zo een inleveringsoperatie meegemaakt. De sokkel onder de Sociale Zekerheid, die ons alleen een ziekteverzekering, werkloosheidsuitkeringen en een deftig pensioen bezorgden, wordt gewoon afgebroken.

Filip De Bodt: Die sociale zekerheid is al een tijdje gesplitst. Is daar een goede reden voor?

Jef Maes: Niet echt. In 2019 sloten Magnette en De Wever een akkoord waarbij de sociale zekerheid inhoudelijk in twee gesplitst werd: de beslissingen rond de schuld ervan en de pensioenen bleven federaal. Die rond gezondheidszorg en werkloosheid gingen gedeeltelijk naar de regio’s. Groenen en liberalen waren daar toen niet mee akkoord, tot grote woede van Conner Rousseau. Daar was evenwel geen enkele reden voor: wij hebben geen belang bij een armer Wallonië. Die regio was trouwens de rijkste in dit land tussen 1830 en 1960. Toen waren wij de armoezaaiers. Zo een splitsing kan je trouwens tot in den treure doordrijven: moeten we nu de kust gaan afsplitsen omdat daar het grootst aantal gepensioneerden wonen? Neen, de sociale zekerheid heeft een zo breed mogelijke basis nodig. In de toekomst zal trouwens blijken dat de vergrijzing groter is in Vlaanderen dan in Wallonië.

FDB: Het geld is op, zegt men.

JM: De overheidsfinanciën worden geplunderd, maar niet door de mensen die een uitkering krijgen. In twintig jaar tijd zijn we van 1,2 miljard naar 16 miljard bedrijfssubsidies gegaan: doelgroepsubsidies, taxshiften, nacht- en ploegenwerksubsidies… Arizona doet daar voor 1,5 miljard nog een schepje bovenop: optrekken van de maaltijdcheques, herinvoering van het loonplafond en extra kortingen op de patronale bijdragen… Men moet dan niet komen janken. De vorige regering liet de uitgaven voor pensioenen, ziekteverzekering en werkloosheidsuitkeringen nog licht stijgen, o.m. door de uitkeringen mee te indexeren. Dat was geen verspilling, maar terechte bestrijding van armoede. De uitkeringen voor gezinshoofden en samenwonenden liggen sowieso al onder de armoedegrens. Vooral werkloze samenwonenden worden getroffen: zij krijgen maar 770 €, of meer dan 300 € minder dan de armoedegrens. En wie aan een minimumloon gaat werken krijgt maar 2070 € of ongeveer dertig € meer dan die grens. Het minimumpensioen van een gezinshoofd ligt er ook al onder. Maar de vorige Vivaldi-regering deed wel een inspanning en bracht de armoede terug van 16,4 % in 2018 tot 12,3 % in 2023. Daar werd ze in de stembus evenwel niet voor gehonoreerd.

FDB: En toch horen we ook een groot deel van de publieke opinie zeggen dat onze sociale zekerheid (onder meer door onze pensioenen) onbetaalbaar is.

JM: Dat wordt een mantra dat in elk krantenartikel en TV-spot herhaald wordt. Ik heb daarnet al gezegd dat het gat in de begroting elders anders geslagen wordt, namelijk bij de bedrijfssubsidies. Volgens de OESO geeft België 20,1 % van zijn Bruto Product uit aan sociale zekerheid. Duitsland doet het met ietsje minder. In Italië (21,1 %), Oostenrijk (21,4 %) en Frankrijk (23,4 %) is het meer. Dat heeft zo zijn voordelen: in België gaat ongeveer 28 % van het inkomen van de mensen naar sociale uitgaven (ziekte- en andere kosten), berekende dezelfde OESO. In de VS is dat 30 %. Dat voel je direct in je portemonnee.

FDB: We leven toch langer, dus moeten we langer werken, zeggen veel politici.

JM: Het is niet omdat we langer leven, dat we gezond leven. De levensverwachting in België is gemiddeld 80,2 jaar voor mannen en 84,3 jaar voor vrouwen. Daarnaast is er ook de gezonde levensverwachting die veel meer zegt: tot wanneer kan je gezond en wel functioneren: voor hoogopgeleide mannen is dat 72 jaar en voor vrouwen 75 jaar. Wie laag opgeleid is, moet het met veel minder stellen: 61,5 jaar voor vrouwen en 62 jaar voor mannen. Hoeveel mensen kennen we niet die nog voor of net tijdens hun pensioen ziek worden? Kanker of een andere ongeneeslijke ziekte krijgen? Wiens lichaam fysiek volledig uitgeput is? Moeten die dan allemaal nog langer werken? Daarbovenop worden kort geschoolden nog eens gediscrimineerd: wie op zijn 16 beginnen werken is mag na 44 jaar op pensioen, als je zestig wordt. Wie later begint moet op zijn 63ste maar 42 jaar gewerkt hebben. Het brugpensioen was daar eigenlijk een compensatie voor: op die manier kon wie in de fabriek werkte, nog een stukje van die discriminatie recupereren. Vooral metaalarbeiders maakten er statistisch het meest gebruik van, net als mensen uit andere zware sectoren. Ook dat gaat er nu aan.

FDB: Moeten we dan alles maar laten zoals het is?

JM: Neen, want er zijn inderdaad onrechtvaardigheden recht te zetten. Journalisten, parlementairen, gezagsberoepen en anderen hebben nog altijd het meest voordelen, terwijl vuilnisophalers niet eens kunnen genieten van enig voordeel als ‘zwaar beroep’. Stewardessen vliegen eruit, professoren niet. Alle ambtenaren verliezen hun voordelen. Vrouwen zijn nu ook de grootste slachtoffers: het overlevingspensioen valt weg onder je 67ste. Fijn, je zal maar je partner verliezen om dan van de overheid nog een extra stamp te krijgen. Hetzelfde met het echtscheidingspensioen, waarbij vrouwen (die sowieso minder pensioen krijgen) ook nog een stukje konden inhalen. Werknemers zullen hun inkomsten uit pensioenen de volgende jaren zien dalen en zelfstandigen zien ze stijgen, ook al dragen die werknemers dan meer bij!

FDB: En wat met die andere pijler van de sociale zekerheid, de gezondheidszorg?

JM: Op dat vlak scoort België slechter dan het Europees gemiddelde. Dat heeft weinig te maken met de patiënten hoor, maar eerder met lonen van specialisten, dure medicijnen, een geprivatiseerde arbeidsongevallensector enzovoorts.

Filip De Bodt

Op 22 september 2025 komt Jef Maes op uitnodiging van Hart Boven Hard en in kader van Goed Geboekt spreken in Geraardsbergen.

,

Prijsuitreiking Boek aan het Raam

Op vrijdagavond 30 mei mochten we met ’t Uilekot maar liefst drie recent afgelopen evenementen in de kijker zetten, en een berg aan prijzen uitreiken in het kader van het leesbevorderingsproject ‘Goed Geboekt’.

We hadden op 29 januari en op 12 maart de poëziereeks “De Kracht van Woorden” in Aaigem, een activiteit van Kring-Vorming vzw. Op 26 maart was er de succesvolle boekvoorstelling van ‘Soldaat-Hovenier’, het nieuwe boek van Joris Vermassen in Emotia te Erpe-Mere.Dit was een organisatie van Heemkundige Kring Erpe-Mere en Kring- vorming vzw.

Op deze 3 evenementen werd aan de aanwezigen gevraagd om een informatie-strookje in te vullen, en uit al deze ingediende strookjes werden 3 deelnemers geloot die een boekenbon van 25 euro wonnen. Proficiat bij deze aan Tom Van Impe, Marijke Gosseye en Betty De Muyter.

Daarnaast hadden we ook de prijsuitreiking van onze etalagewedstrijd ‘Boek aan het Raam’. Deze actie liep van 15 april tot 15 mei, waarbij 26 enthousiaste handelaars een boek in hun etalage plaatsten. Voor deze actie konden we met de aan ons toegekende leesbevorderingssubsidie een berg aan prijzen uitreiken.

Er waren 4 categorieën:

* Zaakvoerders met de meeste stemmen: De Snoepfabriek (27 stemmen), Parfumerie Esthetiek Christophe (26 stemmen) en Hairstyle Pascal (21 stemmen).

* De mooiste etalage, gekozen door de vakjury: Koffiebar Nr. 20. Een pluim ook voor Bibliotheek Herzele, Kringwinkel Herzele en Bamboru.

* Drie ‘blinde’ trekkingen uit alle ingediende stemformulieren: Jerrit Collyns, Pauline Gyselinck en Philynn Van Laethem. Zij ontvingen een boekengeschenkenbon.

* Blinde trekking deelnemende particulieren met als winnaar Lieven Plouvier.

Diezelfde avond stelden we ook de kunstwerken tentoon van de deelnemers aan de kunstworkshop met kunstenaar Lucas Van Haegenborgh. Dit kaderde in het afstudeerproject ‘Time Line’ dat doorging op zaterdag 24 mei van onze (intussen geslaagde) stagiair Jarne Bloem. De aanzet hiervan was een project opzetten tussen jong en oud, passend in het kader van Goed Geboekt en het project Veel begint bij luisteren. Het werd een collage, rond een zelfgekozen literaire quote, uitgewerkt door 2 bij elkaar geplaatste mensen, de één al wat jonger dan de ander. De dag werd afgesloten met een concert van Ambras, jong (luidruchtig) talent uit de regio.

Dank aan alle deelnemers, fotografen, creatievelingen en helpers voor het engagement! Hier kan je ook nog het videoverslag (door The Movie) bekijken. 

“

,

Sfeerverslag Boekmei 2025

Op donderdag 1 mei 2025 vierde vzw ’t Uilekot de Dag van de Arbeid met het jaarlijks literair festival Boekmei. De dag stond in teken van boeken, lezen, voorlezen, literatuur, poëzie, expo, muziek,… Je kon doorlopend de hele dag snuisteren in het boekenaanbod van 15 standhouders, jou een literaire tattoo laten zetten door Hilde Gee en meedoen aan het ludieke TADA!-initiatief, waarbij je Goed Geboekt-postkaartjes van Jennifer Vrielinck en Ruth Souffriau kon voorlezen aan een ander.   

In de voormiddag stelde de 10 jarige auteur Jonas Van Boxstael stelde zijn boekje Karatekip voor, waarna de aanwezige kinderen concreet aan de slag gingen door het maken van een eigen verhaal.

In de namiddag organiseerde Eco & Fair een lokale cider- en wijnbeurs, waar je proevertjes per glas kon kopen. Ook de auteurslezingen werden goed gesmaakt. Diederik De Mezel van The Movie zorgde voor een uitgebreid videoverslag (klik op onderstaande auteursnamen). We begonnen met een interview die onze boekenvrijwilliger Sophia De Wolf afnam bij auteur Guido Van Heulendonk. Ze vroeg hem naar zijn schrijven en denken over zijn roman ‘De kroon met twee pieken’. Hierna nam onze kersverse boekenvrijwilliger Lien Wauters het woord en introduceerde ze auteur Pjeroo Roobjee. Hij vertelde over zijn laatste boekentelg ‘Vissertjes’ en las er uitgebreid uit voor. Als kers op de taart kregen we een performance van Hind Eljadid, met slam-poetry en teksten uit haar roman ‘Kruimeldief’. Zij toonde zich van haar meest kwetsbare, doch sterkste kant en bezorgde hiermee de aanwezigen een krop in de keel.

Deze (ook letterlijk) warme dag werd afgesloten met een concert van Rudolf Hecke en God=doG (Nikkie Van Lierop en Yassin Joris). Zij brachten muziek doorweven van Hecke zijn literaire teksten. Muziek die laat denken aan Anthony and the Johnsons, Tindersticks, Timber Timber, Billy Prince Bonnie, Amenra, Joy Division, This Mortal Coil, The Stooges, Velvet Underground tot zelfs Edith Piaf. Soms stil en poëtisch, soms luid en klauwend, maar steeds vol vuur en passie.

Deze dag was mogelijk met de steun van de Vlaamse Overheid, via het project Goed Geboekt.