Bij Eco & Fair zijn we altijd op zoek naar manieren om de keten tussen boer en bord nog korter en eerlijker te maken. Daarom stellen we met trots onze nieuwe partner voor: de coöperatie The Food Hub.

Tijdens onze zoektocht naar producten van kleinschalige coöperatieve visserij (makreel en sardines in blik), kwamen wij The Food Hub tegen. Zij zijn meer dan een leverancier van fairtrade en biologische Spaanse en Italiaanse producten: ze zijn een landbouwcoöperatie. De boeren zijn mede-eigenaars van de coöperatie. Dit betekent dat zij zelf hun prijzen bepalen en dat eventuele winst rechtstreeks naar hen terugvloeit. Een transparant systeem dat de kracht teruggeeft aan de kleinschalige landbouw. Door deze samenwerking kan je nu volgende nieuwe producten in ons assortiment vinden: authentieke Italiaanse zuivel zoals verse Mozzarella (gewone en mini), Ricotta, Gorgonzola en Parmezaan, aangevuld met een assortiment kwalitatieve charcuterie. We verkopen deze producten vers. Voor de vervaldatum vriezen we ze in, om voedselverspilling te vermijden. Je kan ze dan nog kopen met een flink kortingspercentage. Voor de voorraadkast zijn er nu linzen en kikkererwten in glas verkrijgbaar. Daarnaast verwelkomen we Siciliaanse citrusvruchten en Canarische bananen, die kleiner en zoeter zijn dan de standaard banaan en geteeld worden door kleine boerencoöperatieven op de eilanden.

De realiteit achter de prijs: Wat is er mis met de tomaten?

Eén van de coöperaties die je bij Eco & Fair vindt, is Tierra y Libertad uit Spanje. Zij berichten deze week over de slechte tomatenoogst van dit jaar, wat de prijzen van allerlei tomatenproducten helaas zal opdrijven. Door overvloedige regenval in januari en februari zijn veel oogsten in de serres verloren gegaan. Rafa van Tierra y Libertad stuurde ons dit bericht: “Sommige tomaten werden rechtstreeks vernield door de regen, maar bij de meeste was er simpelweg te weinig zon en warmte om goed te groeien. Wat wél groeide, werd al snel aangetast door schimmels. Omdat dit probleem ook speelt in Almería en Marokko, is er sprake van een productieverlies tot wel 50% in het westelijke Middellandse Zeegebied.”

Het is een moeilijke periode voor de tomatenboeren in Andalusië. Wanneer de oogst halveert, stijgen de marktprijzen. Bij Eco & Fair kiezen we ervoor om de boeren te blijven steunen, ook als de omstandigheden zwaar zijn. Dit geld niet alleen voor de Zuid-Europese boeren.

Vers van eigen bodem

Eco & Fair biedt het beste van de Oost-Vlaamse boeren aan. Bij ons koop je groenten en fruit rechtstreeks van het veld uit Herzele, Zottegem of Aalst.

Zo vind je tot juni de eerste Oost-Vlaamse asperges in onze winkel! Deze worden met passie geteeld door De Seizoenschuur in Schellebelle. De Seizoenschuur is een lokale boerderij die op een duurzame en ecologische manier werkt binnen een gesloten, natuurlijk systeem. Als klein bedrijf halen ze het maximale uit hun grond door een rijke teeltrotatie toe te passen. Zo blijft de bodem gezond en bieden zij jou de allerbeste, smaakvolle asperges.

Simon Van Parijs

Simon werkt voor vzw Climaxi.

De coöperatieve Eco & Fair is te vinden op Groenlaan 31, 9550 Herzele. Open dinsdag tot en met vrijdag 10u – 18, zaterdag 10u – 17u.

Dit artikel verscheen in de maand mei in ons kwartaaltijdschrift ‘Uilenbulletijn’ die leden thuis ontvangen. Wil je ook lid worden en zo onze werking steunen? Lees meer hier.

Van alle mensen die het geluk hebben hoeder te mogen zijn van een lapje aarde, zijn er twee soorten. De ene soort wordt er blij van om in april zeeën van gele bollen in het gras te zien en houdt van de magie van paardenbloempluisjes. De andere soort trekt het ganse jaar door gewapend met een mes of ander tuingereedschap ten strijde tegen groen dat ‘niet’ in het gazon thuishoort. Ik hoor duidelijk tot die eerste categorie. Tja, het gras mag dan misschien groener zijn aan de overkant, geef mij toch maar mijn groen met gele bollen!

Er bestaan honderden soorten paardenbloemen en deze herkennen is echt specialistenwerk. De plant komt bijna overal ter wereld voor. Een cadeau voor de biodiversiteit, want van alle bloemen in onze natuur, is de paardenbloem de allerbeste om te laten groeien als voedselbank voor onze insecten. Hij heeft de hoogste score wat betreft afgifte van stuifmeel en nectar. Op zich is dat heel erg bijzonder want eigenlijk heeft de paardenbloem niet eens insecten nodig om tot zaadvorming te komen! Akkoord, zonder bestuiving door insecten maakt de paardenbloem een kloon van zichzelf en dat is evolutionair minder interessant. Toch beschouw ik deze bloem als één van de mooiste en meest onbaatzuchtige ‘gevers’ in onze tuinen! De plant bestrijden heeft trouwens weinig zin. Elk stukje wortel dat in de grond blijft zitten, vormt een nieuwe plant! Verwelkom ze dus en maak er gebruik van…

Van de gele lintbloemen kan er in april (wanneer de velden helemaal vol paardenbloemen staan) een heerlijke gelei gemaakt worden. Er zit zoveel nectar in de bloemen dat deze gelei een zachte honingsmaak heeft. Mensen die vroeger geen echte honing konden kopen, hadden zo een goedkoop alternatief. De gelei wordt dan ook armeluishoning genoemd. De holle bloemstengel kan je gebruiken als rietje om door te drinken en de bladeren passen (versnipperd) perfect bij je slaatje. Je moet misschien wel nog even wennen aan de bittere smaak. Deze komt van bitterstoffen, heel belangrijke voedingsstoffen die we in ons dagdagelijks voedsel uit de supermarkt bijna niet meer terugvinden. ‘Bitter in de mond maakt het hart gezond’, zegt men wel eens. Of ‘bitter is beter’! Een belangrijke toevoeging dus voor een goed functionerend spijsverteringsstelsel…

Van gedroogde, geroosterde paardenbloemwortel maak je een lekker, nootachtig koffie-alternatief. Je moet er wel wat vaker van plassen, want paardenbloem bevat heel wat diuretische (urinedrijvende) stoffen. De volksnaam ‘pissebloem’ of het Franse pisenlit heeft dus zeker wel zijn reden. Vroeger werd wel eens gezegd dat je beter geen zuivel drinkt voor het slapengaan omdat je dan in je bed zou plassen. Dat kwam natuurlijk omdat de koeien in de wei verlekkerd waren op paardenbloemen en de diuretische stoffen van de paardenbloem zo in de melk terechtkwamen. De dag van vandaag is dit effect er niet meer. Veel melkkoeien blijven ganse dagen op stal waardoor we geen paardenbloemstoffen meer terugvinden in de melk.

Dat de bloem bijna overal ter wereld voorkomt, zorgt voor heel wat folkloregebruiken en – verhalen. In mijn boek Betoverende Botanie vind je twee verhalen van de Native Americans, maar ook eentje uit Roemenië. Een o zo simpel maar ook o zo mooi verhaal, al zeg ik het zelf! Ik deel het vandaag graag met jullie in dit Uilenbulletin. Wil je het mij liever horen vertellen? Je vindt een filmpje op de facebook – of instagrampagina van De Kruidige BIJdrage. Dit paardenbloemverhaaltje vertel ik vaak, aan jong en oud. Zeker weten dat wie het hoort, het niet meer zal vergeten… Hopelijk worden de ga-zonnen zo overal een heel pak magischer…

Sien Lievens

Sien is auteur van Betoverende Botanie. Nele Van Winghem maakte de illustraties. Het boek kan je kopen bij de coöperatieve winkel Eco & Fair (Groenlaan 31, Herzele) aan €32.

Dit artikel verscheen in de maand mei in ons kwartaaltijdschrift ‘Uilenbulletijn’ die leden thuis ontvangen. Wil je ook lid worden en zo onze werking steunen? Lees meer hier.

In het gehucht D’Hoppe woedde rond de eeuwwisseling een hevige strijd tussen de familie Fort en flink wat bewoners. Die werden ook gesteund door vzw ’t Uilekot, Milieufront Omer Wattez en anderen. Het sterk vervuilende stort werd gesloten en de buiten proportie gegroeide ontginning van zavelputten ging eveneens dicht. Jaren later probeert de familie allerhande initiatieven uit de grond te stampen om opnieuw centen te verdienen op de kap van het gehucht. Climaxi vzw ondersteunt momenteel ook de buurt in haar verzet.

De Waalse Regering besliste onlangs om 13 miljoen uit te trekken voor de sanering van het stort. De vroegere stortfirma werd nochtans opgeslorpt door de Immobilière de Collines. De uitbater liet zich onvermogend verklaren en wentelde op die manier de kosten van de sanering af op de gemeenschap. Die sanering is dringend noodzakelijk: recente rapporten van de Waalse saneringsfirma Spaque wijzen uit dat het grondwater (dat richting Vloesberg stroomt) vergiftigd is door zware metalen en absoluut hoge concentraties Tetrahydrofuraan (een soort ether).

De uitbaters weten evenwel van geen ophouden. Twee jaar geleden vroegen ze een vergunning voor het uitbaten van een wolvenpark: wolven in kooien zouden het centrum worden van een vakantiedorp met een uitgebreide parking. De Waalse Regering weigerde de vergunning, na breed protest, honderden bezwaarschriften en een betoging met vierhonderd mensen.

Daarop vroegen de uitbaters de regularisering van de paardenmanège die illegaal op de site staat. De overtredingen werden in de jaren negentig al opgemerkt door de Raad van State. Om het geheel wat te kunnen inpassen in de omgeving, die grotendeels beschermd is als Europees Natura 2000 gebied, probeerde men de mensen wijs te maken dat men die paarden gaat gebruiken om op ambachtelijke wijze het eigen bos te onderhouden en er gekapte bomen uit te sleuren. Deze aanvraag stuitte ook op tientallen bezwaren en is nog in behandeling bij het Waalse Gewest, die ondertussen ook een reeks volières afkeurde in de tuin van Fort.

Zoon Tony Fort probeert ondertussen de bevolking murw te slaan door de buren lastig te vallen en de ene aanvraag na de andere te lanceren. Sinds half oktober hangt er opnieuw een aanvraag uit met alweer de aanvraag voor een wolvenpark, in iets kleinere vorm. Een gekende truc die we overal zien: doe de ene aanvraag na de andere waarin telkens kleine aanpassingen van een project te zien zijn en hoop dat de omwonenden het stilaan moe worden. In D’Hoppe misrekent men zich daar toch in. Ondanks de steun die Fort in dit dossier krijgt van de lokale burgemeester Philippe Mettens (PS), blijven de mensen mobiliseren voor bezwaren en acties.

Wie mee wil helpen of een bezwaar wil tekenen kan een voorbeeld van bezwaarschrift vinden op de website van vzw Climaxi (onderaan het artikel). Bezwaren moeten ten laatste op 28/11 via mail bezorgd worden aan info@flobecq.be

Op zondag 20 juni 2021 had in Vloesberg een actie plaats om het D’Hoppebos te redden. Meer dan 400 mensen kwamen samen om zich te uiten tegen de plannen om er een wolvenpark te realiseren. Met een optocht rond het centrum van D’Hoppe maakten ze hun ongenoegen duidelijk.

De familie Fort heeft plannen om een wolvenpark te installeren in het D’Hoppebos, op de rand van het bronbos Brakelbos. Ondanks negatieve adviezen van o.m. ANB en DNF, verleende het gemeentebestuur van Vloesberg vergunning voor de eerste vakantiehuizen. In totaal zouden er twintig vakantiehuizen komen, inclusief een parking voor vijfhonderd parkeerplaatsen voor dagjestoeristen, allemaal tot op 50 meter van het Europees beschermde Natura 2000. Door de opkomst is het duidelijk dat mensen uit de regio daarmee niet opgezet zijn.

Climaxi en ’t Uilekot zijn niet tegen de toeristische ontwikkeling van D’ Hoppe, maar die zou wel op een duurzame manier en op schaal van de lokaliteit moeten gebeuren. Met de plannen die nu voor liggen, zal het dorp worden platgewalst door een commercieel toerisme met een vernietigende impact op de natuur.

In het d’Hoppebos wil de familie Fort in samenwerking met gemeente Vloesberg een wolvenpark realiseren. Dat vormt een bedreiging voor de bossengordel van NATURA 2000. Climaxi vzw, ’t Uilekot vzw, … en ongeveer 2000 anderen tekenden onlangs bezwaar aan. Het Pottelbergbos of D’Hoppebos is een bos vlakbij d’Hoppe in het Waalse Vloesberg in Henegouwen, op de grens met de Vlaamse Ardennen (Zuid-Oost-Vlaanderen).

Het zal niet de laatste actie zijn om het D’Hoppebos te redden. Financiële bijdrages zijn nog steeds welkom op reknr. BE40 0016 3236 1163 van vzw Climaxi. Een beroep kost namelijk €25 per persoon. Bovendien zijn er nog wat kosten (bvb. drukwerk) van de voorbije manifestatie en andere acties.

De Oost-Vlaamse N42 is al veertig jaar voorwerp van discussie. De overheid wil het aantal rijstroken in Oosterzele-Wetteren verdubbelen van twee naar vier en wenst een lokale omleiding te realiseren in Herzele (Sint-Lievens-Esse). Voor dit laatste kreeg zij een bouwvergunning. Die werd nu door de Raad voor Vergunningsbetwistingen (RVBB) vernietigd. Net zoals bij het dossier Ineos en Antwerpse Ring reageert de Raad op de niet correcte toepassing van de Milieu-Effecten-Rapport wetgeving.

In heel wat Vlaamse dossiers komen de overheid en andere initiatiefnemers af met verouderde Milieu-Effecten-Rapporten of probeert men projecten in stukjes te realiseren om de wetgeving te ontwijken. De RVBB weigert deze trucjes steeds meer en dringt er ook in het dossier van de N42 op aan dat er een vergunning gevraagd wordt en een rapport gemaakt wordt over de volledige aanleg van de weg: van Geraardsbergen tot en met Wetteren.

Wat de N42 betreft deelde men het traject op in drie stukken: een vak Oosterzele-Wetteren waar men via een Ruimtelijk Uitvoerings Plan (RUP) probeert om een nieuw tracé aan te leggen op vier rijstroken. In Herzele probeert men een omleiding te realiseren en in Geraardsbergen (waar het grootste aantal ongevallen geregistreerd wordt) weet men niet goed wat met de weg aan te vangen. Tegelijkertijd schreeuwde de overheid van de daken dat het om één dossier ging dat een nieuwe verbinding tussen de E40 en Wallonië wou realiseren.

Het stuk in Herzele geeft al jarenlang aanleiding tot acties voor en tegen, met buurtbewoners in twee verschillende kampen. De milieubeweging heeft samen met de voortrekkers vzw Climaxi en vzw ’t Uilekot altijd gekozen voor een verbetering van de bestaande weg. De buurtbewoners en milieubeweging die zich tegen de nieuwe baan keren, pleitten al een paar jaar voor een compromis waarbij de bestaande weg verbeterd wordt en fietsers, tractoren en andere afgeleid worden naar een nieuwe route.

Het dossier werd een opeenstapeling van procedurefouten, waarbij de werken regelmatig stil gelegd werden.

De RVBB ging nu in op het verzoek van een aantal buurtbewoners om de bouwvergunning voor de nieuwe baan te vernietigen. vzw ’t Uilekot en vzw Climaxi dienden ook een dossier binnen. Dit werd evenwel niet behandeld, omdat de RVBB van bij het eerste aangebrachte argument van de buurtbewoners de vernietiging uitsprak. De RVBB stelt duidelijk dat de weg in één geheel moet bekeken worden en dat er een navenant Milieu-Effecten-Rapport moet opgemaakt worden.

vzw Climaxi wijst erop dat de Vlaamse Overheid en andere projectindieners zich door het in stukken hakken van dossiers voortdurend in moeilijkheden werken: “Laat het nu eens duidelijk zijn dat dat niet hoort. De Vlaamse Regering denkt er aan de mogelijkheid om te procederen door burgers en verenigingen aan banden te leggen, maar zou zich beter aanpassen aan de rechtspraak door verschillende rechterlijke overheden, die projecten als een geheel willen behandeld zien. De overheid moet zijn huiswerk leren grondig te doen in plaats van zich boven de eigen wetten te stellen.”

De buurtbewoners en Climaxi zeggen ook dat er nu dringend werk moet gemaakt worden van de veiligheid op het bestaande stuk N42. Steven De Backer“Er moeten voorlopige maatregelen genomen worden zoals beveiligen van de fietspaden, ontwikkelen van alternatieve schoolroutes, opleggen van een kilometerheffing en politiebegeleiding aan de kruispunten, want die weg is inderdaad gevaarlijk. We moeten de verrotting van het dossier een halt toeroepen. Wij vragen dat men alle partners in dit dossier samen zet om samen voor een oplossing te zorgen die gedragen is door de ganse bevolking. Een overheid moet verbinden in plaats van verdelen.”

AKTIEKOMITEE N42, vzw Climaxi en vzw ‘t Uilekot

De Provincie Oost-Vlaanderen subsidieert tijdens najaar 2020 en voorjaar 2021 een project van vzw Climaxi, vzw ’t Uilekot en het Gemeentebestuur Herzele rond korte keten. Men spreekt van korte keten wanneer je voeding weinig of geen tussenschakels passeert en dus via de kortste weg van bij de boer op je bord terecht komt. Her-culi waait vanaf eind november de huiskamer binnen via een online kookprogramma én een pop-up Streekwinkel in het centrum van Herzele.

Volgens Filip De Bodt van vzw Climaxi was het project “eigenlijk grotendeels voorzien tijdens de voorbije zomer. Het Straatje van de Vrede ging ons ‘biotoop’ zijn om er markten te organiseren. Eén daarvan was een boerenmarkt die we om de twee maanden gingen laten doorgaan in het Straatje van de Vrede of bij slecht weer in de Wattenfabriek. Corona gooide roet in het eten, maar wij zijn geen opgevers. Het tweede plan was om in de tent van ’t Uilekot elke vrijdag iets te organiseren: een boer inviteren, producten voorstellen, iets laten proeven. Vanwege het coronamaatregelen sloot de horeca opnieuw voor onbepaalde tijd en zaten wij met onze handen in het haar

Het kookprogramma werd onlangs ingeblikt en online gelanceerd met een kleine trailer die je hieronder kan bekijken. Samen met chef Hugo De Bodt van Delicieus zochten we naar recepten voor ieders beurs, die voor 90% bestaan uit lokale producten. In totaal werden er 9 recepten uitgewerkt en op film vastgelegd: 3 hapjes, 3 hoofdgerechten en 3 desserts, perfect voor een klein of groter feestje thuis, afhankelijk van de omstandigheden en het tijdstip.

Pop-up Streekwinkel

In december zal in de voormalige strijkwinkel, Groenlaan 31, een tijdelijke Streekwinkel gehuisvest zijn. In deze winkel kan je kraakverse groenten, vis, vlees, zuivel, limonades, snoep, koekjes, wijnen en ander lekkers uit Oost-Vlaanderen kopen. De openingsuren van deze pop-up streekwinkel zijn 9u tot 12u en 13u30 tot 18u30 op woensdag, donderdag, vrijdag en zaterdag.

Wie als producent interesse heeft om hieraan deel te nemen kan contact opnemen met vzw Climaxi via . Met deze actie willen de projectpartners producenten een plaats geven in het centrum van gemeente Herzele en een winkelmodel uittesten dat inspeelt op de trend naar gezondere en lokale voeding. Hiermee hopen we ook de decemberdagen voor velen ook wat aangenamer te maken door sociale banden te smeden en mensen kooktips te geven.

De menu’s kan je vanaf vrijdag 27 november bekijken en volgen via de Facebookpagina ‘HER-CULI’ (Herzele Culinair) of op de projectwebpagina van ’t Uilekot. Je kan er wekelijks 2 recepten vinden die gemaakt werden met Oost-Vlaamse producten. Voor de ingrediënten kan je terecht in de Streekwinkel (Groenlaan 31, Herzele) zelf. Daar kan je dan telkens ook op afspraak een kookpakket kopen (afhalen) met daarin de ingrediënten, de verschillende recepten en info over de producenten.

Op onze projectwebpagina ‘Her-Culi zal er wekelijks een nieuwe uitzending te bekijken zijn. De eerste ‘sneak peak’ kan je er alvast bekijken.

Hieronder het publicatieschema (telkens vanaf 14u) met de verschillende menu’s:

~ HAPJES/VOORGERECHTEN

* Vrijdag 27/11: Goujonettes van pladijs met tartaarsaus

* Dinsdag 01/12: Hummus van kikkererwten en okkernoten met pastinaak-chips en soldaatjes 

* Vrijdag 4/12: Wafel van rode biet met Chantilly van geitenkaas + aperitieven

~ HOOFDGERECHTEN

* Dinsdag 8/12: Garnituren bij onze hoofdgerechten: Tarte tatin van witloof, Tempura van zoete aardappel, pastinaak en soubiseaardappel 

* Vrijdag 11/12: Gebakken hondshaai

* Dinsdag 15/12: Traag gegaard buikspek met zwarte pens

* Vrijdag 18/12: Vegetarische kikkererwten/linzen balletjes + wijnen

~ DESSERTS

* Dinsdag 22/12: Crème Brulé van bloemkool met geitenmelk en Timut peper

* Vrijdag 25/12: Peer in rode wijn met advocaat

* Dinsdag 29/12: Granité van appel