Wat bracht Dominique Willaert ertoe om zijn boek “Niet alles, maar veel begint bij luisteren” te schrijven? De aanleiding lag verrassend concreet. Na een eerdere, eerder theoretische publicatie over toenemende woede en maatschappelijk onbehagen in zijn boek ‘Dansen op een ziedende vulkaan’, werd hij uitgenodigd door een opbouwwerkster uit de Denderstreek om dat onbehagen ook in de praktijk te komen ervaren. Die ontmoeting vormde het startpunt van maandenlange gesprekken met bewoners, vaak mensen die zich niet gehoord voelen en zich door de politiek in de steek gelaten ervaren.

Ruth Souffriau: Wat bracht jou ertoe om een boek als ‘Niet alles, maar veel begint bij luisteren’ te schrijven? Was er een directe aanleiding, iets wat je opviel, waardoor je dacht: dit moet ik aankaarten?

Dominique Willaert: Hilde Verschaeve van SAAMO, een opbouwwerkster die in Denderleeuw actief was, zette mij op dat spoor. Ik ging op haar uitnodiging in en sprak met drie opbouwwerkers in Denderleeuw. Twee dingen vielen op. Ten eerste: de schrik van de traditionele partijen voor de hyena’s in maatpak, zo noem ik de Vlaams Belangers. En als tweede: heel veel mensen die zich in de steek gelaten voelen door de hogere overheden. Ik heb dan vrij snel intuïtief beslist om naar de Denderstreek te gaan en dan vooral om te luisteren naar mensen die op Vlaams Belang stemden of zouden stemmen.

RS: Wat is een opbouwwerker?

DW: Opbouwwerkers zijn heel actief in kwetsbare wijken. Ze brengen heel verschillende bevolkingsgroepen met mekaar in contact en proberen de sociale cohesie te versterken. Ze hanteren ook een rechtenbenadering. Ze informeren de mensen over welke rechten ze hebben en slaan zo een brug tussen de burger en het lokaal bestuur.

RS: In jouw boek wordt er geluisterd naar de gewone mens, de werkmens, de bejaarde, de allochtoon. Worden deze stemmen te vaak genegeerd?

DW: Een opvallende vaststelling zowel op mijn tocht door de Denderstreek als in Amerika was hoe graag mensen op verhaal komen. Ik heb de pech dat ik zo’n typisch links hoofd heb. Ik dacht dat er veel Vlaams Belang-kiezers zouden zeggen: met u wil ik niet babbelen. Maar niets was minder waar. Wat is wel heel belangrijk: mijn eerste gesprek was op een koffieterras in Ninove, met zes mannen. En zet drie of meer mannen samen, en ze geven show! Ge krijgt theater! Ik dacht: als ik diepe dingen wil te weten komen is een één op één gesprek veel interessanter. Dan pas kom je terecht in die diepere laagjes. Eén van die dingen was dat de lokale politici niet meer zichtbaar zijn. Vroeger gingen die bv heel vaak naar kermissen, naar bruiloften, naar een wielerwedstrijd… Ze waren aanspreekbaarder ook, omdat ze zitdagen organiseerden. Herman de Croo heeft dat zijn leven lang gedaan en Guy D’Haeseleer doet dat nu ook. Frank Beke en Daniël Termont gingen lang elke zaterdag door hun stad Gent. Ze kozen dan een wijk, belden aan, en vroegen hoe het ging. Ze schreven alles op maar deden geen beloftes, in tegenstelling tot Guy D’Haeseleer. Ze lieten wel hun ambtenaren van de bevoegde diensten uitzoeken wat er gedaan kon worden. Heel veel mensen nu hebben het gevoel dat naar de dingen waar zij mee zitten onvoldoende geluisterd wordt.

RS: Blijven politiekers te veel in een ivoren toren zitten momenteel?

DW: Daar wil ik geen populistisch antwoord op geven. Het is ook lastiger geworden momenteel hé. Ik denk dat besturen in vergelijking met vroeger een stuk technischer en een stuk complexer is. Ik wil daar voorzichtig in zijn. Maar dat is een grote uitdaging voor de politici van vandaag, om zowel lokaal, als regionaal als federaal een stuk aanwezig te zijn in de biotoop van de gewone mensen. Om te luisteren wat er leeft.  Niet alleen noden, maar ook dromen. De burger moet de politici niet alleen lastigvallen met klachten, zorgen, of noden. Je maakt deel uit van een democratie en je hebt ook dromen. Democratie is meer dan luisteren naar het gezaag van mensen. Democratie is ook dromen van welke straat welk dorp, welke stad willen we, en hoe kan ik daar zelf ook iets aan bijdragen. Dus ik pleit ervoor om die balans op te maken.

RS: Dus we moeten luisteren naar de burger, maar we verwachten ook dat die daar zelf iets gaan doen?

DW: Dat wil de burger zelf! Ik heb heel veel spontane voorstellen gehoord. Probeer als politicus ook zicht te krijgen op de kennis en de expertise van mensen. Op de rijkdom van mensen.

RS: Wat als er gevoelige thema’s aangesneden worden? Hoe blijf je objectief? Hoe hou je je eigen mening hierbuiten?

DW: Je geraakt daaraan gewend. Plus als je basishouding bestaat uit luisteren, en je niet als doel hebt om iemand te bekeren, dan lukt dat. Ik ben ooit maar een keer uit mijn rol gevallen.
Wat helpt als mensen rare dingen beginnen te zeggen is doorvragen. Zodanig dat mensen door uw vragen zelf een stukje beginnen na te denken en misschien tot de conclusie komen dat wat ze aan het zeggen zijn toch wat overdreven is. En ook: proberen te weten te komen via welke kanalen het mens- en maatschappijbeeld van mensen wordt gevormd. Je merkt bv. dat ouderen die eenzaam zijn heel veel info halen van internet. Dat schrijf ik ook in mijn boek: hoe meer belichaamde relaties, hoe gezonder en sterker de democratie. Een heel klassiek voorbeeld: cafés zijn zeer belangrijk in een democratie omdat in een goed draaiend café drie generaties langskomen: jongeren, volwassenen en ouderen. Ze lachen, ze zwanzen, ze delen hun bezorgdheden, ze maken ruzie, ze sluiten vriendschappen, ze troosten mekaar en ze zorgen ook voor mekaar. Dat gebeurt in vormen van belichaamde relaties. Op het moment dat je dat vervangt door internet krijg je totaal andere relaties. Eigenlijk zijn alle plekken met belichaamde relaties belangrijk voor de democratie. Een kantoor van de ziekenkas, van de vakbond, een café, een ontmoetingscentrum. Vroeger de kerk. Ze kwamen buiten en gingen een pintje drinken daarna, of ze gingen kaarten. Dat waren belangrijke rituelen.

RS: Dan valt me op dat dit nu net de dingen zijn die zo achteruitgaan, die verdwijnen.

DW: Vandaar ook dat er een relatie is tussen de achteruitgang van de democratie en het verdwijnen van al die plekken.

RS: Ligt dat aan de tijdsgeest?

DW: Neen, dat heeft te maken met technologische evolutie en dat heeft ook te maken met de besparingslogica. Men saneert al die dingen weg. In het kader van het neoliberalisme, dat al vier decennia een greep heeft op onze samenleving, zijn we in een soort efficiëntie-denken terechtgekomen. Dus alles wat niet opbrengt moet weg. Terwijl heel veel dingen die economisch niets opbrengen dat maatschappelijk wel doen! En dus heb je politici nodig die doorhebben dat economische welvaart uiteraard belangrijk is, maar dat maatschappelijk welzijn even belangrijk is. Mensen die zich goed- en thuis voelen in de wereld. En dat begint in je straat en in je dorp. Je thuis voelen in de wereld begint op lokaal niveau. Maar heel veel mensen voelen zich niet meer thuis.

RS: Ik heb persoonlijk heel veel moeite gehad om een stem te vinden bij andere culturen. Misschien is dat in de steden minder, maar hier in de Denderstreek liggen we echt nog ver uit mekaar. Welke eerste stappen kan een gemeenschap of vereniging zetten om die kloof te verkleinen?

DW: Dat heeft te maken met totaal andere referentiekaders, en het eerste wat we moeten doen is proberen zicht te krijgen op wat zij hebben als referentiekader. Hoe organiseren zij zich? Dat is veel informeler in vergelijking met ons. Ik heb heel veel mensen van kleur ontmoet die hard moeten werken om het einde van de maand te halen, die in flexibele uurroosters zitten, die meervoudig gekwetst zijn. Ik ga nooit het verhaal vergeten van de poetsvrouw met wie ik samen de bus nam en die gek werd van de stress. Omdat het openbaar vervoer zo slecht georganiseerd is, en omdat zij als zwarte vrouw wist dat het cliché leeft: dat zwarte mensen altijd te laat komen. Terwijl er buslijnen werden afgeschaft door ziekte, tekort aan chauffeurs. Dat wordt nooit besproken in het Vlaams Parlement met Annick De Ridder! Er zijn nog andere verklaringen, bv het feit dat je ook in de allochtone gemeenschap te maken krijgt met individualisering. Ook mensen met een migratieachtergrond zijn vooral bezig met zichzelf te realiseren, te ontplooien. En dat is een logische sociologische evolutie. Er zijn dus meerdere verklaringen waarom de samenleving op het platteland een stuk meer gesegregeerd is dan in de steden. Daar ben je bijna verplicht om samen te leven, omdat je ook letterlijk elkaars buur bent.

RS: Hoe kunnen lokale verenigingen, zoals ’t Uilekot een cultuur van Luisteren creëren, versterken?

DW: Die kunnen daar een hele grote rol in spelen, en dat zit ook in laagjes. Het feit dat vzw ’t Uilekot een café heeft. Dat is eigenlijk de eerste laag, waarin mensen een glas komen drinken en eigenlijk al op verhaal komen aan de toog. Maar je kan dat ook uitbreiden. Je kan vindplaatsgericht gaan werken en in de gemeenschap activiteiten opzetten waar je kan voelen en horen waar mensen mee zitten. Lokale besturen zouden veel meer gebruik moeten maken van een sterkere band met het middenveld. Maar het jammere is dat er heel veel vanuit wantrouwen wordt gewerkt. We zouden eigenlijk de relatie tussen burger en overheid moeten kunnen omzetten in een vertrouwensvolle relatie, en ik denk dat luisteren daar een grote rol kan in spelen. Luisteren is eigenlijk iets heel circulair. Dat is geen eenrichtingsverkeer. Dat is niet de politicus die plat op zijn buik moet en moet gaan luisteren naar de burger, het is ook de andere richting. De lokale overheden krijgen steeds meer opdrachten op hun bord geserveerd terwijl ze minder middelen krijgen. De burger weet dat vaak niet.

RS: Wat hoop of verwacht jij dat het project ‘Veel Begint Bij Luisteren’ in de Denderstreek teweeg kan brengen?

DW: Heel veel verwachtingen die ik had zijn ingelost. Namelijk een paar mensen in de streek hebben mekaar gevonden. Je zou kunnen zeggen dat ik een stuk dramaturgie voor deze streek heb ontwikkeld. ‘Plattelands-dramaturgie’, om een theaterterm te gebruiken. Wat doet een goeie dramaturg: hij gaat aan de slag met materiaal wat er al is. Dus ik heb goed geluisterd, een aantal verbanden gecreëerd en andere mensen de kans geboden om de voorzet die ik gaf binnen te koppen. Mensen die al lang actief zijn in de streek. Dat gaat over Filip De Bodt, dat gaat over Luc Barbé, over Geert Vandamme, Joke Claessens. Ik ben ook met heel veel bestuurders, ook nationale politici, gaan babbelen over mijn boek. En je merkt dat een paar inzichten in het boek hun wel raken.

RS: Is er iets in de huidige wereldsituatie wat jou hoop geeft? De verkiezingen in Hongarije? Of gaat de wereld naar de haaien?

DW: Dat de wereld naar de haaien zou gaan komt doordat de media in de extreemrechtse val trappen en alleen maar het apocalyptische nieuws brengen. De zoveelste waanzinnige uitspraak van Trump gaat veel meer clicks opleveren dan Ruth Souffriau die iets vertelt over de liefde en inzet voor haar streek. En er is ook een groot probleem met wat wij allemaal doen: de links-democratische mensen staren ook als konijnen naar de lichtbak! We gaan veel meer reageren op het nieuws van extreemrechts dan onze eigen verhalen te brengen. Wij hebben veel meer eigen infrastructuur nodig: mediakanalen, kranten, tijdschriften, waarin wij onze eigen verhalen, onze ideeën verteld krijgen aan onze achterban. De strategie van extreemrechts? Zij willen niets liever dan dat mensen angstig worden! Omdat een deel dan nog gemakkelijker overstag gaat richting extreemrechts. En dan hopen ze op een Messias, op iemand die het volk komt bevrijden. Maar zie wat er in Hongarije is gebeurd met de verkiezingen! Wat bijna niet kon is toch gebeurd: Magyar wint met 2/3 meerderheid. Door een zeer slimme campagne te hebben gevoerd. En dan zie ik diezelfde linkse mensen weer reageren en zeggen: ja maar, Magyar is even rechts, hij is conservatief. Een puur links progressieve politicus had geen enkele schijn van kans gemaakt in Hongarije. Dat is een conservatief land. Omwille van zijn geschiedenis en ook omwille van zijn geografie. Dat is iets wat mij diepongelukkig maakt: het gebrek aan strategisch inzicht aan de linkerzijde. Mensen moeten minder streven naar hun gelijk halen. Dus ik pleit fundamenteel voor nieuwsgierigheid als basishouding! Nooit stoppen met leren. Zet je eigen gelijk eventjes in de koelkast en leer van een ander zijn standpunt. Leg mij dat uit. Leg mij uit waarom die Magyar eigenlijk als enige kans maakte om die Orban van de troon te stoten. En waarom was en is dat het enige belangrijke: Orban moet weg.

RS: Is er nog iets waarvan je zegt dat zou ik nog graag zien gebeuren in dit project. Heb je nog een droom?

DW: Een droom die ik koester is dat we eigenlijk veel meer zouden moeten op zoek gaan naar de dingen die we delen. Ik noem dat: ons op slimmere manieren gaan organiseren. Een soort common creëren in de streek waarin mensen kennis en expertise delen. Proberen jonge mensen aan boord te krijgen. Dus ook luisteren naar jongeren. Op welk moment beslissen jongeren om al of niet aan boord te komen? Want wij hebben opvolgers nodig, en in het streven naar opvolgerschap moet je ook toelaten dat jonge mensen andere accenten gaan leggen. Omdat ze zich willen verhouden tot de tijd waarin zij leven. En niet alles moet op de schop, naar die mooie zin uit de internationale: sterft, gij oude vormen en gedachten…Als je een goede voorouder wil zijn moet je ook een paar oude gedachten durven laten sterven.

RS: Is er iets wat je nog zou willen meegeven aan de leden van ’t Uilekot en de lezers van dit Uilenbulletijn?

DW: Geloof in je eigen verhaal en breng dat veel meer tot uitdrukking! Ook dat is strategie van extreemrechts: ons alleen nog laten reageren op hen. Ik vind dat we veel meer tijd moeten vrijmaken om te zeggen: dit is de wereld waarin ik loop. En ‘practice what you preach’! Ik haal de meeste kracht uit mijn dagdagelijks werk. Elke dag krijg ik de kans om op een betekenisvolle manier om te gaan met andere mensen. En hen een stukje deelgenoot te kunnen maken van waarin ik geloof.

Ruth Souffriau

Ruth is projectmedewerker van vzw ’t Uilekot. Het project ‘Veel begint bij luisteren‘ loopt nog tot en met augustus 2026. Meer info via www.veelbegintbijluisteren.be

Dit artikel verscheen in de maand mei in ons kwartaaltijdschrift ‘Uilenbulletijn’ die leden thuis ontvangen. Wil je ook lid worden en zo onze werking steunen? Lees meer hier.

Op 22 maart bracht Hart boven Hard Geraardsbergen betrokken burgers samen om in gesprek te gaan over het samenleven in onze stad. Hoe maken we van Geraardsbergen een warme stad waar het goed leven is voor iedereen, was de centrale vraag. Dat deden we in een aangename context van een ontbijt met heerlijke korte keten en fairtrade producten. En met fijne livemuziek van Jonathan Muanza Keto, dankzij ‘Veel begint bij luisteren’.

Uit de eerste editie van deze burgerdialoog in januari 2025 kwamen volgende grote wensen: de nood aan ontmoetingsplaatsen; betere ondersteuning van mensen in armoede, ervoor zorgen dat iedereen kwaliteitsvol kan wonen; toegankelijke dienstverlening, ondersteuning van wie nog geen Nederlands spreekt, meer doen aan het overstromingsgevaar en burgers actief betrekken bij het beleid. Deze werden meegedeeld aan het nieuwe stadsbestuur. Het bestuur maakte ondertussen haar plannen voor de volgende zes jaar bekend. We namen deze onder de loep: wat zijn de belangrijkste beleidsopties en de concrete plannen en budgetten die daarmee verbonden zijn? Als we deze beleidsplannen aftoetsten met onze wensen botsten we op heel wat vragen en bezorgdheden. Vervolgens gingen we met de deelnemers dieper in op de verschillende thema’s aan werktafels, en de voorstellen zullen we opnieuw overmaken aan het stadsbestuur en de gemeenteraad. Heel wat aanwezigen engageren zich in verschillende initiatieven zoals Huurwinkel, Milieumeters en -peters, Babbelonië, ontmoetingsruimtes, Wereldwinkel, …  aan de warme en duurzame samenleving waar we van dromen.

Ontmoetingsruimtes en buurtwerking

Uit de eerste editie bleek dat er niet alleen nood is aan meer ontmoetingsplekken, gemeenschapsruimtes en buurtinitiatieven, maar vooral nood aan ontmoetingsruimtes voor en door bewoners, die gepaard gaan met een actieve buurtwerking. Een buurtwerking veronderstelt een budget voor coördinatie en activiteiten waar bewoners actief bij betrokken worden. Zo’n gemeenschapsruimtes bieden ook kansen om aan nabijheid van dienstverlening te werken. Ook wijkagenten kunnen een brugfunctie vervullen naar dienstverlening.

In de meerjarenplanning van het stadsbestuur staat dit vermeld onder de noemer ‘ruimte voor verenigingsleven in de deelgemeenten’. Het gaat vooral om een paar grote infrastructuurprojecten, met name de investering van 1,8 miljoen euro in het buurthuis van deelgemeente Schendelbeke en 1,6 miljoen in het buurthuis in Moerbeke. Daarnaast zijn er kleinere investeringen voorzien in 3 andere deelgemeenten. Er zijn geen plannen voor de elf andere deelgemeenten. Opvallend is dat het bestuur niet wil investeren in het Peperkoekenhuis, een buurthuis in Geraardsbergen centrum, in een wijk met hoge sociale noden. Er zijn ook geen budgetten voorzien voor een participatieve buurtwerking. We betreuren dat er enkel geïnvesteerd wordt in infrastructuur.

Ook in andere investeringen in openbare ruimte (bijvoorbeeld de heraanleg van het Stationsplein en Moerbekeplein waarvoor respectievelijk 4 en 1,6 miljoen gebudgetteerd is) liggen er kansen voor het integreren van sociale functies en ontmoetingsruimtes, maar de plannen zijn vooral gericht op uitstraling naar buiten, middenstand en toerisme. We hopen dat er nog ruimte is voor inspraak van bewoners daarover. Hetzelfde geldt voor de site Den Bleek waar in de vorige legislatuur omwille van ‘te hoge kosten’ het openbare openluchtzwembad afgebroken werd en nu 850.000 euro voorzien is voor de herinrichting en meer dan 900.000 voor renovatie van het gebouw op de site. Dergelijke plekken bieden een groot potentieel om in te zetten door en voor de gemeenschap. Anderzijds wordt er wel ingezet op controle van de publieke ruimte met een investering van 370.000 euro in extra camerabewaking, dus het zou mooi zijn om ook te investeren in de positieve aspecten van de publieke ruimte als gemeenschapsruimte.

Tegelijk werd het bedrag verminderd van de kleine subsidies voor buurt- en wijkfeesten en gezinsvriendelijke activiteiten, ondanks hun grote belang voor het versterken van het sociaal weefsel. Voor de stad gaat het om kleine bedragen van enkele honderden euro, die voor initiatiefnemers wel het verschil maken.

Armoede en wonen

Geraardsbergen kampt met een hoog armoedecijfer. Vooral in het centrum is de problematiek te vergelijken met die in een grote stad. We communiceerden naar het nieuwe stadsbestuur dat we waarderen dat ze de strijd tegen armoede hoog in het vaandel draagt. Om een kentering te bekomen is een versterking van het armoedebeleid nodig. Dit vergt een structurele aanpak zoals uitbreiding van sociale diensten, meer openbaar vervoer, de woonproblematiek aanpakken in samenwerking met inwoners. Het vraagt ook toegankelijke en laagdrempelige dienstverlening, bijvoorbeeld via snelloketten, en het proactief toekennen van rechten. Armoede is sterk verbonden met wonen, de stad dient meer inspanningen te doen om gezonde en betaalbare huisvesting te voorzien en (crisis)opvang voor wie dak- of thuisloos is. Het Lokaal Armoedeoverleg deed gelijklopende aanbevelingen aan het bestuur.

We hebben ondertussen heel wat vragen en bezorgdheden bij de plannen van het bestuur die nu concreter zijn geworden. Het stelt als doelstelling ‘ondersteuning van kwetsbare burgers met focus op onderwijs, werk en huisvesting’, maar er worden amper extra middelen voor vrijgemaakt. Het bestuur stelt dat over de legislatuur het aantal mensen dat leefloon krijgt stabiel moet blijven. We zijn bezorgd hoe men dit wil realiseren nu er heel wat nieuwe aanvragen komen door de beperking van werkloosheid tot 1 jaar. Men stelt de verwachting dat 20% van wie een leefloon ontvangt binnen het jaar werk heeft. Hoe wil men dit realiseren zonder stevige investeringen in ondersteuning?

Men noemt het belang van gezinscoaches en brugfiguren in het onderwijs, maar de samenwerking met SAAMO voor twee onderwijsopbouwwerkers werd stopgezet. Ook de samenwerking met Home Start Vlaanderen, dat buddy’s matcht met gezinnen in een kwetsbare situatie, is stopgezet.

De volgende passage in de meerjarenplanning ‘Het is duidelijk dat de maximale draagkracht van onze stad is bereikt.’ baart ons grote zorgen. We vrezen dat het beleid er eerder op gericht zal zijn om minder mensen te ondersteunen, dan om elke burger ten volle van diens sociale rechten te laten genieten en een blijvende uitweg uit armoede te ondersteunen.

Ook de aanpak van dakloosheid wordt vermeld zonder er extra middelen voor te voorzien. Er wordt niet geïnvesteerd in extra doorgangswoningen, in crisisopvang voor daklozen. Men rekent op de samenwerking met de sociale woonmaatschappij en andere diensten om deze problemen aan te pakken.

Het is positief dat men sneller een leegstandtaks wil heffen. We missen echter een structureel beleid rond betaalbaar en menswaardig wonen. Een maatregelen die het bestuur kan nemen is onder meer het aanbod huurwoningen vergroten en zo betaalbaar houden. Via het toepassen van het sociaal beheersrecht en voorkooprecht kan het leegstaande woningen verwerven, laten renoveren (bijvoorbeeld via sociale tewerkstelling) en sociaal verhuren. Ook eigenaars kunnen ondersteund worden om renovaties uit te voeren, op voorwaarde dat de woning sociaal verhuurd wordt. De weg naar ondersteuning op vlak van wonen kan laagdrempeliger worden via een centraal woonloket. De stad kan actiever informeren, adviseren en begeleiden rond wonen en meer inzetten op housing first en de preventie van uithuiszetting. Ook ingrijpende gevolgen van verlies van leefloon op de woonsituatie kunnen vermeden worden.

Toegankelijke dienstverlening, taalbeleid en inclusie

De dienstverlening is vaak moeilijk toegankelijk en mensen kennen hun rechten niet. Digitale afspraken zijn een extra barrière en er is onvoldoende persoonlijke ondersteuning. Heel wat inwoners vinden de weg niet. Kwetsbare mensen moeten zich voortdurend verantwoorden en krijgen vaak met een beschuldigende houding te maken. Wij pleiten er dan ook voor dat wie hulp nodig heeft kan rekenen op de begeleiding die nodig is om deze hulp ook effectief te krijgen.

Het taalbeleid wordt te vaak een struikelblok voor mensen om hun rechten te kunnen uitoefenen. Hoe kan je werken aan de kennis van het Nederlands zonder mensen te verliezen, en de wetenschappelijk bewezen rijkdom van meertaligheid als voordeel te behouden? In plaats van sanctionerend op te treden, krijg je betere resultaten door in te zetten op ondersteuning en laagdrempelige informatieverspreiding. Met de nodige info en advies op maat, kunnen ook mensen die nog Nederlands moeten leren zich welkom voelen en wordt hun integratie juist bevorderd. Er moet wederzijdse bereidheid zijn om inspanningen te doen, maar kennis van taal als voorwaarde stellen voor sociale hulp, woning of sociale tewerkstelling werkt contraproductief.

Een positieve maatregel van het stadsbestuur is dat inwoners opnieuw zonder afspraak kunnen langsgaan in het administratief centrum. De investeringen in het Digipunt in de bibliotheek en activiteiten in verschillende deelgemeenten kunnen bijdragen aan het verminderen van de digitale kloof. Verder wordt het verbeteren van de toegankelijkheid van dienstverlening jammer genoeg beperkt ingevuld: door het verhuizen van de stadsdiensten naar één locatie en door een nieuwe website te ontwikkelen.

Er is meer nodig om drempels te verlagen. We noemden hoger al buurtwerking, gezinscoaches en brugfiguren. Positief is de aandacht voor het aanbod van taalstimulering en oefenkansen Nederlands. De passage ‘we stellen scherpe verwachtingen op vlak van integratie’ verontrust ons echter. Beperkte kennis van het Nederlands mag mensen nooit uitsluiten van sociale rechten. We stellen ook voor om de communicatie van de stad in eenvoudige taal te voorzien en de tolkendienst Babbelplus beter bekend te maken bij Nederlandstalige inwoners én nieuwkomers. Het bestaande systeem van ‘toeleiders in diversiteit’ kan uitgebouwd worden tot een buddysysteem dat open staat voor iedereen (nieuwkomers en locals) die ondersteuning nodig heeft bij verbinding en ondersteuning in het publieke leven (onderwijs, zorg, justitie, stedelijke administratie, socio-cultureel weefsel).

Klimaat en overstromingsgevaar

De dreiging van zware overstromingen is een grote bezorgdheid bij de inwoners van Geraardsbergen. Er zijn dringende maatregelen nodig om inwoners te beschermen tegen klimaatrisico’s. In de meerjarenplanning vinden we een aantal positieve maatregelen zoals de investering van 2 miljoen euro in de aanleg en verbetering van fietspaden, de opmaak van een regenwaterplan, maar een omvattend klimaatplan met voldoende investeringen ontbreekt.

Het strategisch plan ‘Ruimte voor Water’ van de provincie is een goed startpunt voor een weerbare Dender, en ook de ambitienota voor het stadscentrum oogt veelbelovend. Wij verwachten nu echter dat deze plannen effectief worden uitgevoerd, met een duidelijke prioriteit voor een robuust en veerkrachtig watersysteem.

De inzet van de subsidies in het kader van dit plan voor de afbraak van de voormalige CM-gebouwen en de aanleg van een groene parkingzone is een vreemde keuze. Dit project lijkt ons niet prioritair om het acute overstromingsgevaar tegen te gaan. De ontharding van zo’n beperkte oppervlakte draagt daar onvoldoende toe bij. Dringender is het creëren van ruimte voor water, stroomopwaarts, voor de Dender het stadscentrum binnenstroomt. 

Burgerparticipatie

Wat ook duidelijk te horen viel was de wens dat het nieuwe bestuur meer zou luisteren naar inwoners en hen actief betrekken bij het beleid. In het bijzonder inwoners die in een precaire situatie zitten. Deze laatste groep is vaak moeilijker te bereiken. De stad kan hier een grotere inspanning leveren door burgerparticipatie laagdrempeliger en inclusiever te maken. Dit betekent actief op zoek gaan naar mensen met verschillende perspectieven, hen ondersteunen om deel te nemen en hun stem daadwerkelijk au sérieux nemen.

In haar meerjarenplanning vermeldt het stadsbestuur wel het belang van samenwerking met de burgers, maar burgerparticipatie blijft over het algemeen te oppervlakkig. Inspraak wordt nog te veel gereduceerd tot het presenteren van beslissingen waar burgers commentaar op kunnen geven waar al dan niet mee rekening wordt gehouden, terwijl er goedwerkende methodes bestaan om gemengde burgerpanels te laten meewerken aan plannen, of die zelf oplossingen formuleren op bepaalde vraagstukken. Er zal een digitaal participatieplatform ontwikkeld worden, wat niet inclusief is. We betreuren ook dat het jaarlijkse budget voor burgerprojecten sterk verminderd werd ten opzichte van de vorige bestuursperiode.

Dirk De Wit en Joke Claessens

Dirk en Joke zijn actief in Hart boven Hard Geraardsbergen.

Dit artikel verscheen in de maand mei in ons kwartaaltijdschrift ‘Uilenbulletijn’ die leden thuis ontvangen. Wil je ook lid worden en zo onze werking steunen? Lees meer hier.

In de zomer van 2026 en vanaf woensdag 8 juli, serveert ’t Uilekot in gemeente Herzele voor een ruimere keuze aan bieren van de Herzeelse Brouwerij Van Den Bossche. Je kan genieten van Pater Lieven Wit, Pater Lieven Bruin, Buffalo Bitter, Lamoral en op ’t vat is er Buffalo Export. Hiernaast heb je ook keuze uit 4 alcoholvrije bieren, faire koffie en thee, sprankelende limonades en cocktails en mocktails.   

Elke weekend is er ook livemuziek op ons zomerterras in Herzele. Na de aftrap, op vrijdag 3 juli met Dizzy Fingers (country-rock) tijdens de avondmarkt, is er vanaf zondag 12 juli tot en met eind augustus livemuziek vanaf 17u.

Hierna zorgt voornamelijk regionaal talent verbonden aan ons project ‘Veel begint bij luisteren’ voor livemuziek.

Willie Jacob and the Velvet Cat, winnaar van de muziekwedstrijd ‘Goeie Vangst’ brengen blues rock, zondag 19 juli is er het maandelijks muzikaal vrij podium Bluesy Jams en hierna is het de beurt aan de 7-koppige band Dysphunktional die psychedelische funk brengen. In augustus zorgen Jonathan Keto en Jethro Mogratana voor Congolese afrovibes, Jaunk, het Aalsters muziekcollectief, speelt funkjazz, Jan Oelbrandt en Mieke Duyschaever zorgen met hun zang en pedalsteel voor echte nostalgische zondagmuziek, Klanꓘ, het duo bestaande uit Jan Ducheyne en Peter Bultijnck, zoekt de grenzen op van spoken word en elektronica en als afsluiter op zondag 30.08 hebben we klepper Floris Francis Arthur (solo) te gast die Indie-folk brengt.

De muziek start telkens om 17u en het café is doorlopend open van 16u tot 23u.

Locatie: ’t Uilekot, Groenlaan 41, Herzele.

Vijf nummers brachten we tot nu toe uit met de vernieuwde formule van het tijdschrift van ’t Uilekot. Er staat nog heel wat voor de boeg: een nieuwe naam zoeken, gesprekken met muziekrecensenten, leuke teksten vinden, nieuws brengen van onderuit… het evenwicht tussen luchtig en serieus, nietwaar. Vraag is of het nog kan? Het tijdschrift kaderde deels in de projecten Goed Geboekt en Veel Begint bij Luisteren. Het eerste project is voorbij, het laatste stopt in augustus. Een nieuw project werd afgekeurd.

In het nieuw project stonden een aantal voorstellen om een progressieve werking in Z.O.-Vlaanderen te kunnen verderzetten. We wilden werken rond mensenrechten via slam-poetry, video, tentoonstellingen en een netwerk van activiteiten. De voorbije twee jaar realiseerden we er een honderdtal en gaven we de streek een nieuwe adem. Van Zottegem, over Geraardsbergen, Ninove en Aalst ondersteunden we met arbeid en centen initiatieven die de streek tot leven brachten. Dat wilden we blijven doen. Het project werd afgekeurd door een Commissie van specialisten, die hun beoordeling eerder motiveerden vanuit de kunstensector dan vanuit het sociaal-cultureel werk, met onder meer de vraag naar een volledige tweejarige programmatie. Men vond blijkbaar voor de eerste keer dat medewerkende partners ook mee in de beugel moeten tasten voor zo een project. Concreet betekent dit in ’t Uilekot een afdanking en een pak minder middelen. Maar opgeven, daar zijn we te fier voor.

Uilenbulletijn

In de voorbije nummers hebben we geprobeerd mensen uit de ganse streek een stem te geven. Er was ruimte voor politieke visies, muziek, literatuur en discussie. We wilden een streekblad op niveau worden, dat durft tegen te spreken en dat via teksten mensen argumenten geeft tegen verrechtsing. We vonden een ploeg van meer dan twintig vrijwilligers – dank je vrienden – die hun pen lieten weerklinken. Als men de grondwet probeert af te breken, dan leggen wij uit waarom dat niet kan. Als er in Ninove een extreemrechts bestuur aan de macht is, dan leggen wij uit wat de risico’s zijn en reiken we mensen argumenten aan.

Daarnaast kregen we, ook in dit nummer, voorpublicaties, tekst en beeld. We gingen naar een lokale drukkerij en kozen voor beter papier en een prima afdruk van foto’s, waar ook alweer mensen zich voor engageerden. We hebben aandacht voor natuur, kruiden en landbouw en gooien er zelfs nog een recept bovenop. En columns!

Het internet is te vluchtig, het ruikt niet naar drukwerk en voor sommigen staat het ver van hun bed. Jullie apprecieerden die keuze. We kregen mails van mensen die enthousiast waren van binnen en buiten de streek. Onze ontwerper liet zelfs weten dat dit voor hem een nationaal blad mocht worden.

We vinden dat een tijdschrift, tegen de stroom in, moet blijven bestaan.

Een kwalitatief tijdschrift uitbrengen kost evenwel geld. Dat moet ontworpen, gedrukt en verstuurd worden. Zonder loonkosten te rekenen voor verzending en co, kost het Uilenbulletijn ons 8000 € per jaar. Als we dit blad niet opnieuw willen naar beneden toe schalen, dan moeten we die centen zien terug te verdienen.

Daar zijn twee mogelijkheden voor. We versturen een aantal proefnummers en zoeken vijftig nieuwe abonnees. Je bent dat als je lid wordt van vzw ’t Uilekot. Doe je dat liever niet, dan kan het ook zonder. Dan vermeld je gewoon: abonnee, geen lid. Wil je gewoon een gift doen, dan kan dat ook.

Ten tweede beslisten we ons tijdschrift open te stellen voor advertenties. Nee, niet die van grote multinationals. Wel die van progressieve verenigingen, kleine bedrijfjes, ecologische initiatieven enz. Je betaalt 500 € per jaar voor een volledig blad in vier nummers, 300 € per jaar voor een halve pagina en 150 € per jaar voor een vierde van een pagina. Je krijgt van ons, als je dat wil, netjes een factuur. Wij verschijnen op 300 exemplaren.

Is het efficiënt? Ooit zette iemand uit Zwalm een advertentie in dit blad, net voor de verkiezingen. Drie weken later was hij burgemeester. Niet twijfelen dus!

Filip De Bodt

vrijwilliger vzw ’t Uilekot

Dit artikel verscheen in de maand mei in ons kwartaaltijdschrift ‘Uilenbulletijn’ die leden thuis ontvangen. Wil je ook lid worden en zo onze werking steunen? Lees meer hier.

Na weken vol spanning is het moment eindelijk aangebroken: de winnaars van onze muziekwedstrijd Denderklanken zijn bekend. Intussen zijn we alweer ruim een maand verder sinds het laatste live-moment van de wedstrijd, en velen zaten ongetwijfeld op hete kolen om te weten wie er met de prijzen aan de haal ging.

Denderklanken werd georganiseerd voor alle artiesten die geregistreerd stonden op ons platform. Uiteindelijk waren dat er maar liefst 52! Daarvan gaven 23 kandidaten aan effectief deel te willen nemen aan de wedstrijd.

Na een digitale voorronde selecteerde een professionele jury negen artiesten die mochten doorstoten naar de 3 live-optredens.

De vakjury die onze kandidaten beoordeelde, bestond uit:

Rita Roelandt – Gastzangeres bij James Cook, jarenlang actief in coverbands en voormalig zangeres in de liveband van Willy Sommers. Vandaag treedt ze voornamelijk op met diverse bigbands.

Herwig Deweerdt – Theatermaker met een indrukwekkende carrière, bekend van onder meer Vuile Mong en de Vieze Gasten en het jeugdtheater Stekelbees. Momenteel actief als regisseur bij De Verdammte Spielerei.

Jan Oelbrandt – Songwriter en muzikant die samenwerkte met onder meer Sarah Ferri, Tijs Vanneste en Guy Swinnen. Daarnaast bracht hij muziek uit onder de namen DobroJean en Oelbrandt.

Ulrich Van Impe – Afgestudeerd als Meester in de Muziek aan het Lemmensinstituut en actief in grote musicals zoals Jesus Christ Superstar, Cats, Les Misérables en Grease. Daarnaast verzorgde hij percussie voor de Vlaamse Opera en diverse Belgische orkesten.

De geselecteerde finalisten waren:

  • Jarno
  • Yasmin Vandamme
  • Lottie
  • Elke van Boekenkoek
  • Kapitein Morgen
  • Lena Ivanova
  • Trekhaak
  • Gasm
  • Spring Creek Revival

Tijdens drie sfeervolle live-avonden kregen zij de kans om zich van hun beste kant te laten zien aan zowel jury als publiek.

Videomaker Diederik De Mezel van The Movie maakte van alle artiesten sfeervolle foto’s en van elke voorronde een mooie samenvatting, die je via onderstaande links nog eens kan bekijken.

 Het Bruggenhuis (Geraardsbergen)

’t Uilekot (Herzele)

Pasta & Blues (Zottegem)

Maar waar het uiteindelijk om gaat, na alle optredens en jurybeoordelingen, is wie de uiteindelijke winnaar is!

En de eindstand werd:

Op de derde plaats, met 199 punten: Yasmin Vandamme

Op de tweede plaats, met 203 punten: Lottie

Spring Creek Revival wist de jury het meest te overtuigen en mag zich met 206 punten de grote winnaar van Denderklanken noemen.

Als winnaar ontvangt Spring Creek Revival een professionele videoclip van één nummer, een compilatie van alle gebrachte nummers, een uitgebreide fotoreportage voor promotionele doeleinden en een optreden op een groot podium.

Dat laatste werd ondertussen concreet: singer- songwriter Jochen Keymeulen mag op 20 augustus in Aalst optreden tijdens de Parkfeesten, waar hij het voorprogramma verzorgt van Mama’s Jasje.

De volledige winnende videoclip kan hier bekeken worden: https://vimeo.com/manage/videos/1196750170/b055055326

Niet alleen de jury had een stem in het verhaal. Ook het aanwezige publiek kon tijdens de verschillende optredens stemmen op zijn favoriete artiest.

Dat leverde een bijzonder spannende strijd op. Uiteindelijk eindigden Yasmin Vandamme en Trekhaak exact gelijk met 25 stemmen. Om een winnaar aan te duiden werd gekeken naar de punten van de vakjury. Daar behaalde Yasmin net iets meer punten.

Ook Yasmin ontvangt een professionele videoclip van één nummer, een compilatie van alle gebrachte nummers, een fotoreportage voor promotionele doeleinden en een optreden in ’t Uilekot, waarvan we mochten genieten op de avond van het slotfeest.

De volledige winnende videoclip kan hier bekeken worden:

Met 23 deelnemende artiesten, negen sterke finalisten en drie geslaagde live-avonden kijkt Denderklanken terug op een bijzonder fijne wedstrijd. We bedanken alle artiesten, juryleden, partners, vrijwilligers en bezoekers die van deze wedstrijd een onvergetelijke ervaring hebben gemaakt.

Alle info: www.veelbegintbijluisteren.be

In kader van ons project ‘Veel begint bij luisteren’ organiseren we dit voorjaar een wedstrijd voor artiesten wonende in de Denderstreek. Onderstaande groepen (alfabetisch geordend) gaven zich alvast op om hieraan deel te nemen. Ben je een muzikale inwoner van de Denderstreek en speel je in een beginnende groep of heb jij of een ander bandlid migratieroots? Of ken je een groep die hierin past? Of heb je kaas gegeten van Spoken Word of Slam poetry? Want ook deze discipline is een podiumkunst waar mensen oren naar hebben. 

Nog tot en met 15 maart kunnen individuen en groepen zich ‘hier registreren als artiest’.

Met ons project willen we jonge artiesten (het gaat hier niet om de leeftijd van de groepsleden) een duwtje in de rug geven door promotie te helpen maken en hen een forum te geven. Muziek en teksten zorgen voor ‘de saus’, voor groepsgevoel, herkenning, ontspanning en plezier. En dat stimuleren we graag. De winnende groep of individu krijgt een plek op een regionaal festival in de streek en de eerste 3 groepen krijgen een professionele voorstellingsvideo

Ben je zelf organisator van een festival in de regio? Geef ons een seintje om te bekijken of we kunnen samenwerken.  

Een jury zorgt in april voor een eerste, ruwe selectie van de kandidaten. Hierna gaat er een eerste activiteit door op zaterdag 25 april, hou alvast jouw avond vrij. Meer info zal later te lezen zijn op onze website en sociale media. Want ook een fijn publiek zal nodig zijn. Kom jij jouw oor dan te luisteren leggen?

Op onze blog van de projectwebsite ‘Veel begint bij luisteren‘ kan je de artiesten leren kennen.

Ambras (rock)

A Light in the Dark (pop)

A Quiet Harvest (folk)

Bandwerk (nederrock)

Beech (indie-pop)

Bloom on the rocks (folk)

Black Harrier (jazz)

Blunk (blues, funk)

Brogus (rock)

Druppel (kleinkunst, singersong)

Cafee Bizar (folk)

CHES (Indie-poprock)

Crackin’ Nuts (cross over)

De Tallongs (partyrockcoverband)

Dysphunktional (funk)

Elke Duytschaever (cabaret-lied)

Far and More (rock)

FNX (surfrock – surfmetal)

GASMM (rock)

GEDOE (electropop)

JARNO (rock)

JetBlack Smile (hard rockabilly)

Jonathan Keto (wereldmuziek)

Kapitein Morgen (indierock)

KenMny (singer-song, cross-over)

Konnies (Nederlandstalig)

Lena Ivanova (pop)

LOS (rock)

Lost in September (indie)

Lottie & Hannah Nollet (indiepop)

Pretty Ugly People (rock)

RAMSES (metal)

Ratara Vertelcollectief

Southern Clouds (country)

Spring Creek Revival (singer-songwriter)

The Same Machine (rock)

Trekhaak (rock)

Vintage Fourest (cross over)

Whiskers of Wonder (rock)

YERKO (pop)

Zorgeloos blues (blues)

Yasmin

Dit artikel verscheen eerder in ons tijdschrift ‘Uilenbulletijn‘. Je kan jou lid maken van onze vzw, dan ontvang je elk semester ons tijdschrift in de brievenbus én heb je korting tijdens activiteiten. Meer info over lid worden hier.

“Dromerij! Al te gek!” Dat heb ik meermaals gehoord wanneer het verkiezingsprogramma van Forza Ninove ter sprake kwam. Een tweede woonzorgcentrum, een nieuw ziekenhuis, taxicheques voor ouderen, een hogere mantelzorgpremie… en het lijstje met ‘zorgvoorstellen’ gaat nog verder. Weten ze bij Forza Ninove niet dat dit volstrekt onbetaalbaar is, klinkt het nogal eens. En dat je, zelfs als je bijvoorbeeld het budget zou vinden voor een tweede woonzorgcentrum, eenvoudigweg geen personeel vindt?

Natuurlijk weet Forza dat. Maar die voorstellen zijn cruciaal voor de opbouw van het imago van de partij. Net zoals de gratis nieuwjaarsmaaltijden voor mensen met een laag inkomen of de gratis zomeruitstappen naar Bellewaerde, waar de partij al jaren gul mee uitpakt. Belangrijk is ook het gebruik van beelden in hun communicatie: lieve baby’s en lachende kinderen, of gezinnen, waar iedereen straalt van geluk en zorgzaamheid. De Amerikaanse psycholoog Jonathan Haidt verrichte hierover al jaren geleden baanbrekend onderzoek. Volgens hem draait het om het oproepen van de waarde ‘care’ – zorg – een van de fundamentele waarden van de mensheid. In dit geval wil Forza Ninove zich profileren als de zorgzame partij, in tegenstelling met andere partijen die vooral bezig zouden zijn met de eigen belangen en ‘de postjes’. Forza Ninove en het Vlaams Belang hadden vroeger dat imago niet, integendeel. Maar gaandeweg hebben ze hun imago kunnen bijsturen, met als gevolg dat heel wat kiezers de partij vandaag zien als sociaal en zorgzaam. Een voorstel voor een tweede woonzorgcentrum past naadloos bij die aanpak. Of neem het project Loket aan Huis, dat Forza Ninove enkele maanden geleden lanceerde. Burgers die zich niet zelfstandig naar het stadhuis kunnen begeven voor een identiteitskaart, krijgen thuis hulp van een personeelslid van de administratie, de laptop in de hand. In de pers bracht Forza Ninove dit groot naar buiten: een toonbeeld van hoe zorgzaam de partij met mensen zegt om te gaan.

Wie het programma van Forza Ninove aandachtig leest, merkt dat er twee belangrijke kanttekeningen te maken zijn.  Het gaat niet om zorg voor de mensen, maar om zorg voor onze mensen. Wie daarbij hoort, heeft geluk; wie er niet bij hoort, valt uit de boot. Maar wie hoort erbij en wie niet? Wat zijn de voorwaarden om erbij te horen? Het antwoord op die vraag blijft vaag en dat is geen toeval. Men wil immers niet verdacht worden van racisme. Maar hun potentiële kiezers begrijpen de boodschap maar al te goed. Dat heet de techniek van het ‘hondenfluitje’: mensen horen het niet, maar honden wel. Extreemrechtse partijen beheersen die techniek perfect. Wanneer ze zeggen: “Het is tijd dat er aandacht is voor onze mensen”, bedoelen ze in feite dat linkse elites de ‘eigen mensen’ zouden hebben verwaarloosd ten voordele van ‘de anderen’ – moslims, vreemdelingen, Afrikanen… Nu, zo luidt de boodschap, is het tijd dat “onze mensen” eindelijk rechtvaardig behandeld worden. Daarmee raken ze een andere kernwaarde waar Jonathan Haidt het over heeft: rechtvaardigheid.

De titel van het verkiezingsprogramma van Forza Ninove voor de gemeenteraadsverkiezingen spreekt boekdelen: “Voor de toekomst van onze kinderen”. Op de cover prijkt een beeld van een moeder met baby. Onderaan staat de slogan “Orde op zaken!”. Daarmee benadrukt de partij haar twee strategische assen: enerzijds orde en veiligheid, anderzijds zorg voor “onze” families.

Grote verdieners

Er is nog een tweede opmerking te maken. Wie het stemgedrag van het Vlaams Belang in het parlement analyseert, ziet dat de partij regelmatig kiest in het voordeel van de grote verdieners en het grote kapitaal, eerder dan in dat van de gewone mensen. De partij valt vakbonden, nochtans dé verdedigers van werknemers, al jaren fel aan. Het Vlaams Belang moet ook niet weten van andere middenveldorganisaties. Dat is niet verwonderlijk, want voor extreemrechts mag er tussen “de leider” en “het volk” niemand staan. Geen vakbonden, geen UNIA of Liga voor de Rechten van de Mens. Alleen zo kan de leider zich rechtstreeks tot de mensen richten, zonder stoorzenders of tegenmachten. Bovendien worden in het ideale scenario journalisten brave jongens en meisjes die de partij en haar leider niet kritisch bevragen. Overdreven? Kijk naar wat er in Hongarije gebeurt, of naar de aanpak van Trump. Ook rechters lopen in de weg van extreemrechts, want zij verdedigen grondrechten en de rechtsstaat, terwijl partij en de leider alles zelf in handen willen houden. Daarom worden pers en justitie systematisch aangevallen en ondermijnd, om hun geloofwaardigheid af te breken.

Democratie gaat over veel meer dan om de zoveel jaar verkiezingen organiseren. Fundamenteel zijn de scheiding der machten met een onafhankelijke rechtspraak, een vrije en kritische pers en een sterk, dynamisch middenveld. Het feit dat extreemrechtse partijen precies daar de hakbijl in zetten, toont duidelijk dat ze niet alleen een extreemrechts beleid nastreven, maar tegelijk ook de fundamenten van de rechtsstaat willen ondermijnen. Wat in eeuwen strijd tegen autoritaire leiders en partijen is opgebouwd, moet volgens hen op de schop. Er staat dus bijzonder veel op het spel. Niet alleen in de VS, Hongarije en Nederland, maar ook in Vlaanderen en hier in Ninove. In zijn boek ‘De herschepping van de democratie’ legt Ico Maly dat haarfijn uit.

Laten we nog even terugkeren naar Jonathan Haidt.  Voor rechts en extreemrechts is loyauteit aan de groep een fundamenteel principe. Dat zie je bijvoorbeeld bij Trump die topfuncties toewijst als beloning voor bewezen diensten, ongeacht de geschiktheid van de betrokkenen. Ook bij Forza Ninove speelt dat mechanisme. Via caritatief werk probeert de partij mensen aan zich te binden. Uitstapjes naar Bellewaerde of gratis nieuwjaarsmaaltijden – wie kan daar iets tegen hebben? Maar dit blijft steken in een 19de -eeuwse, puur caritatieve aanpak, die niet emancipeert. Dit is geen aanpak zoals die van organisaties in het middenveld, waarbij armen het woord nemen en zelf stap voor stap opnieuw architect van hun eigen leven worden. Bij Forza Ninove gebeurt precies het omgekeerde: hun aanpak houdt mensen afhankelijk van de partij, van de ‘patron’. Het is cliëntelisme anno 2025, wat electoraal zeer interessant is, maar structureel niets verandert.

Vandaag heb je als burger bepaalde rechten, ongeacht of je het stadsbestuur of de regering sympathiek vindt of niet. Worden die rechten geschonden, dan kan je naar de rechtbank stappen. Zo kan willekeur van de overheid vermeden worden. In de ideale wereld van extreemrechts werkt dat anders. Daar bouw je geen rechten op omdat je burger bent maar omdat je loyaal bent aan de groep en de leider. Onafhankelijke rechtspraak heeft zich daar niet mee te bemoeien. Trump volgt in de VS precies dat pad. Wat aanhangers van dat model wel eens vergeten, is het feit dat je vandaag in de gratie van de chef kan zijn, maar die morgen om eender welke reden kan verliezen. Bovendien moet je, zoals we opnieuw in de VS zien, de leider eren en trouw blijven. Is dat werkelijk het model dat we willen?

De volgende jaren zal het in Ninove en op tal van plaatsen in Europa draaien om fundamentele keuzes over wat voor samenleving we willen en hoe we de strijd tegen armoede zien. Kiezen we voor een rechtsstaat, gebaseerd op grondwettelijke rechten?  Of schuiven we op naar een Trumpiaans model, waarin trouw aan de clan en de leider voorwaarden zijn om bijvoorbeeld een toelage van het OCMW te krijgen, een sociale woning of een bouwvergunning? In het eerste model zijn alle burgers gelijk voor de wet en kunnen ze bij de rechtbank terecht om willekeur van de overheid te vermijden. In het tweede model lijkt het voor sommigen misschien een warme, gezellige samenleving, maar blijft het risico op willekeur permanent aanwezig. Bovendien horen bepaalde mensen en groepen er eenvoudigweg niet bij, denk aan armen die nog geen twintig jaar in de stad wonen en daardoor geen recht hebben op een sociale woning. Die evolutie van het ene naar het andere model gebeurt stap voor stap, soms kordaat, maar vaak ook subtiel, verpakt in mediabeleid en geïllustreerd met de glimlach van een schattige baby op een foto.

Luc Barbé

Luc Barbé was parlementair voor Agalev en is vrijwilliger bij Denderhoop. Hij woont in Ninove en volgt er de situatie op de voet.

Dit artikel verscheen begin oktober 2025 in ons tijdschrift Uilenbulletijn. Je kan jou lid maken van onze vzw (kalenderjaar 2025), we sturen jou dan het vorige, huidige en later ook volgende nummer per post op. Tarieven: €10 sociaal (student, werkloos, pensioen,…), €25 standaard of €50 familie- of steunlidmaatschap. Overschrijven op het rekeningnummer van ’t Uilekot vzw: BE63 8919 1400 1708 met als mededeling ‘Lidgeld 2025’.

Het was een vrij onzekere en onhandige Guy D’Haeseleer, die op maandag 16 december de eerste echte gemeenteraad van Ninove voorzat. De man vergiste zich regelmatig bij zijn agendapunten, maakte een potje van de vermenging van zijn burgemeesterschap met het voorzitterschap van de gemeenteraad en voelde zich geroepen om zijn eigen Forza Ninove bij elk punt het gewenste stemgedrag mee te geven. Het agendapunt van de avond: het afschaffen van de subsidie voor de door Avansa georganiseerde informele taallessen ‘Babbelonië’. Een honderdtal mensen uitten voor de gemeenteraad buiten hun ongenoegen.

Die lessen trokken vorig jaar 142 deelnemers aan die de kennis van het Nederlands oefenen in gewone gesprekken, met als onderwerp het leven van elke dag in de stad Ninove. De oppositie protesteerde bij monde van Stijn VermassenVeerle Cosyns en Jordy De Dobbeleer (VooruitGROEN) sterk tegen deze beslissing en vermoedt dat Forza Ninove niet gewoon tegen deze taallessen is, maar eigenlijk “gewoon niet wil dat er communicatie en verbinding is in Ninove, om zo zijn extreem-rechtse haatcampagnes te kunnen verder zetten en de bevolking tegen mekaar te kunnen opzetten.” Ex-burgemeester Tania De Jonghe (Positief Ninove: Open VLD en co) nam het de meerderheid vooral kwalijk “dat er geen alternatief voorzien was en dat ze zich niet eens de moeite getroost had om zich echt te gaan vergewissen van de resultaten van de cursussen.”

Forza schepen Ilse Malfroot weigerde de vragen van Cosyns te beantwoorden, omdat ze niet op voorhand op papier stonden en maakte zich er vanaf met een opsomming van andere mogelijkheden om Nederlands te leren: “TV kijken, naar de slager gaan, wandelen, samen sporten.” Er komt op termijn een alternatief voor Babbelonië, maar dat zal niet met Avansa zijn, liet ze nog weten.

De oppositie raakte blijkbaar niet tot een gezamenlijk voorbereide motie en legde er dan maar twee verschillende neer die bepaalden dat de subsidie van de stad moet behouden blijven. Beiden werden met 18 stemmen tegen 17 weg gestemd. Of Forza die krappe meerderheid zes jaar lang zal behouden was gedeeltelijk het gespreksonderwerp achteraf.

Al bij al verliep het debat vrij saai. Er zal meer vuurwerk vanuit de basis en de oppositie nodig zijn in Ninove om de rechtse radicale uitsluitingspolitiek en het normaliseren van Forza Ninove tegen te gaan. Onderhuids voel je ook de eerste tekenen van de weg die Forza wil volgen naar een autoritaire samenleving: uren van gemeenteraadscommissies worden ingeperkt, vragen worden maar gedeeltelijk beantwoord, de eigen raadsleden krijgen strikte stemadviezen,… Iedereen ruikt van op afstand waar men met Ninove naartoe wil, maar voorlopig leidt dat niet tot algemene verontwaardiging in de stad en erbuiten.

Denderhoop roept de progressieven op tot samenwerking en wil daar graag de draaimolen van zijn. De normalisering van Forza en aanverwanten moet gestopt worden. En neen, het was ook geen gelukkige of breed lachende Guy D’Haeseleer die we met zijn aanhang na de gemeenteraad in Café Versato zagen aankomen.

Meer info via Denderhoop.

vzw ’t Uilekot zoekt in het kader van een tweejarig regionaal cultuurproject een culturele duizendpoot.

Functieomschrijving: een culturele duizendpoot

– die werkt in een klein team, samen met coördinator en logistiek medewerker

– je bent een actieve teamspeler, terwijl zelfstandig werken en initiatief nemen in de lijn liggen van jouw persoonlijkheid. Je werkt als duizendpoot (divers takenpakket) planmatig, maar kan ook om met veranderende deadlines

– je hebt interesse in muziek, durft wel eens een boek vast te nemen en wil mee sociale actie voeren in de Denderstreek (i.s.m. Denderhoop)

– je zoekt en werkt actief samen met externe partners om het programma kenbaar te maken

– je hebt ervaring met of wil samenwerken met vrijwilligers

– je bent sociaal vaardig

– werkt op dagen in overleg (niet op maandag)

– en hebt zin om bij te leren en er in te vliegen

Een rijbewijs en/of diploma (of ervaring in) sociaal-cultureel werk = extra punten.

Profiel:

Algemene vereisten

– het tweejarig project ‘Alles begint met luisteren’ invullen: organisatie van website, concerten, expo en maatschappelijke discussies in Z.O.-Vlaanderen

– praktisch en logistiek werk eigen aan het project

– communicatie: woordvoerderschap en netwerking, promotie organiseren via flyers/affiches, sociale media, website,…

– organiseren van culturele activiteiten

– administratie: bvb. beheer ledenbestand, beheer project, archief,…

– (eind)redactie artikels tijdschrift Uilenbulletijn

– sporadisch avond- en weekendwerk

Zuurpruimen zich onthouden. Mogelijkheid tot doorgroeien of verlenging (afhankelijk van subsidiëring).

Aanbod:

Deeltijds contract, onbepaalde duur. 32 uren per week (4 dagen, niet op maandag). Verloning: PC 329.01, barema B2a. Max. 1 jaar anciënniteit meenemen.

Procedure:

Gelieve minimum 1 referentie (telefoonnummer en naam/organisatie) op te geven uit vorige werkervaringen (vrijwilligerswerk, studentenjob of vaste job). Heb je goeie referenties, maar voldoe je (nog) niet aan alle functievereisten, solliciteer dan ook. De eerste maanden kan je groeien in de job. Gedrevenheid en sociale vaardigheden zijn de belangrijkste vereisten.

Solliciteren: stuur een motivatiebrief (vergeet jouw referentie niet) én CV naar uilekot/@/skynet.be (verwijder eerst de schuine / uit het e-mailadres, we doen dit om spam te vermijden). Deadline: woensdag 14 augustus. Na een selectie organiseren we sollicitatiegesprekken ’s avonds, in de periode 19 tot en met 30 augustus. Starten is 1 of 3 september 2024.

In het gehucht D’Hoppe woedde rond de eeuwwisseling een hevige strijd tussen de familie Fort en flink wat bewoners. Die werden ook gesteund door vzw ’t Uilekot, Milieufront Omer Wattez en anderen. Het sterk vervuilende stort werd gesloten en de buiten proportie gegroeide ontginning van zavelputten ging eveneens dicht. Jaren later probeert de familie allerhande initiatieven uit de grond te stampen om opnieuw centen te verdienen op de kap van het gehucht. Climaxi vzw ondersteunt momenteel ook de buurt in haar verzet.

De Waalse Regering besliste onlangs om 13 miljoen uit te trekken voor de sanering van het stort. De vroegere stortfirma werd nochtans opgeslorpt door de Immobilière de Collines. De uitbater liet zich onvermogend verklaren en wentelde op die manier de kosten van de sanering af op de gemeenschap. Die sanering is dringend noodzakelijk: recente rapporten van de Waalse saneringsfirma Spaque wijzen uit dat het grondwater (dat richting Vloesberg stroomt) vergiftigd is door zware metalen en absoluut hoge concentraties Tetrahydrofuraan (een soort ether).

De uitbaters weten evenwel van geen ophouden. Twee jaar geleden vroegen ze een vergunning voor het uitbaten van een wolvenpark: wolven in kooien zouden het centrum worden van een vakantiedorp met een uitgebreide parking. De Waalse Regering weigerde de vergunning, na breed protest, honderden bezwaarschriften en een betoging met vierhonderd mensen.

Daarop vroegen de uitbaters de regularisering van de paardenmanège die illegaal op de site staat. De overtredingen werden in de jaren negentig al opgemerkt door de Raad van State. Om het geheel wat te kunnen inpassen in de omgeving, die grotendeels beschermd is als Europees Natura 2000 gebied, probeerde men de mensen wijs te maken dat men die paarden gaat gebruiken om op ambachtelijke wijze het eigen bos te onderhouden en er gekapte bomen uit te sleuren. Deze aanvraag stuitte ook op tientallen bezwaren en is nog in behandeling bij het Waalse Gewest, die ondertussen ook een reeks volières afkeurde in de tuin van Fort.

Zoon Tony Fort probeert ondertussen de bevolking murw te slaan door de buren lastig te vallen en de ene aanvraag na de andere te lanceren. Sinds half oktober hangt er opnieuw een aanvraag uit met alweer de aanvraag voor een wolvenpark, in iets kleinere vorm. Een gekende truc die we overal zien: doe de ene aanvraag na de andere waarin telkens kleine aanpassingen van een project te zien zijn en hoop dat de omwonenden het stilaan moe worden. In D’Hoppe misrekent men zich daar toch in. Ondanks de steun die Fort in dit dossier krijgt van de lokale burgemeester Philippe Mettens (PS), blijven de mensen mobiliseren voor bezwaren en acties.

Wie mee wil helpen of een bezwaar wil tekenen kan een voorbeeld van bezwaarschrift vinden op de website van vzw Climaxi (onderaan het artikel). Bezwaren moeten ten laatste op 28/11 via mail bezorgd worden aan info@flobecq.be