, ,

Meerdere exemplaren van Verhalenbundels te leen

Met ons leesbevorderingsproject ‘Goed Geboekt’ kochten wij in 2024 in samenwerking met Avansa boeken aan met mooie korte verhalen en gedichten, en dit in meerdere exemplaren. Zo had elke deelnemer een ‘echt boek’ vast en kon die de tekst mee volgen of zelf luidop of in stilte lezen. 

Sinds 2026 kunnen nu ook bibliotheken, middelbare scholen, leesclubs of Samen Lezengroepen deze boeken gebruiken tijdens hun activiteit. 

Werk je mee aan een dergelijk initiatief in de Denderstreek? Contacteer ’t Uilekot en reserveer de boeken aan een kleine bijdrage. 

Geschenkenbeurs 2025

In december kan je naar jaarlijkse gewoonte in de coöperatieve winkel Eco & Fair terecht voor jouw eindejaarsgeschenken.

Van 5 december tot en met 6 januari 2026 heeft de coöperatieve winkel Eco & Fair een uitgebreider aanbod, bestaande uit ambachtelijke kwaliteitsproducten, zowel van lokale makers als van verder. Producenten vanuit de streek en de wereld zetten hun beste beentje voor. Wij hebben geen industrieel voedsel, maar werken samen met kleine producenten die gezond en smaakvol produceren aan correcte prijzen. We hebben ook kwaliteitsproducten met een ecologische en sociale meerwaarde in huis.

Aanbod:


We hebben een selectie solidariteitsproducten, zoals Palestijnse geschenken en zepen. Met je aankoop steun je er de producenten in Palestina mee. Of denk eens aan de koffie uit Kivu (Congo), een door armoede en oorlog geterroriseerde streek. Eco & Fair werkt samen met een breed netwerk van Europese bezette fabrieken, boerencoöperatieven en kleine lokale bedrijven. Dit assortiment omvat streekproducten zoals groenten, fruit, zuivel, bieren, ciders en confituren, naast een selectie van fairtrade producten uit heel Europa. Elk cadeau vertelt een uniek verhaal van strijd, solidariteit en vakmanschap. De geschenkenbeurs biedt ook een uitgebreid boekenaanbod: van tweedehands pareltjes tot nieuwe titels, zorgvuldig geselecteerd op relevantie en kwaliteit.

Je kan bij ons ook terecht voor een volledige kerst- of eindejaarsmenu. Naast verse, lokale producten hebben we ook allerlei conserven in ons aanbod. Daarnaast vind je bij ons ook nieuwe, actuele romans en non-fictieboeken, kaarsen, vazen, allerlei leuke geschenkjes, wenskaarten,…

Geen tijd? We hebben steeds een 8 tal cadeaumanden klaarstaan in onze winkel. Heb je geen inspiratie? Contacteer ons en we bekijken wat mogelijk is. Of kom langs en koop een cadeaubon, zodat de gelukkige zelf iets kan uitkiezen.

We zetten graag ook nog even onze webshop www.ecofair.be in de aandacht. Je kan er een cadeaupakket laten versturen naar het gewenste adres. Kies voor een voorgemaakte cadeaumand of laat er één op maat samenstellen: geef ons een richtbedrag en enkele voorkeuren, en wij maken er iets moois van.

Bestellen: info@ecofair.be
Langskomen: Eco & Fair, Groenlaan 31, Herzele.

Openingsuren: dinsdag tot en met vrijdag: 10u – 18u. Zaterdag: 10u – 17u.

Auteurs onder de Boom

Op zondag 14 december wordt het Oud Stadhuis van Ninove een broedplaats van verhalen, klanken en scherpe inzichten. Tijdens Auteurs onder de Boom zetten DenderHoop en ’t Uilekot, met het project Goed Geboekt, vier uitgesproken kunstenaars in de spotlights — elk met een eigen stem, eigen wereld en eigen menselijkheid.

Erik Vlaminck – De schrijver die onder de huid kruipt

Vlaminck is iemand die geen kussentjes onder zijn woorden legt. Zijn romans en theaterschrijfsels getuigen van een mensenkennis die je soms doet slikken, maar altijd doet kijken. Met zijn Brieven van Dikke Freddy gaf hij een stem aan wie vaak stemloos blijft: mensen die in armoede en onzekerheid leven, maar niet zonder humor en waardigheid. Verwacht bij hem geen afstandelijke literatuur, maar vuurwerk dat rechtstreeks op de maatschappelijke realiteit mikt.

Erik Vlaminck is een sociaal bewogen roman- en theaterauteur. Hij werd bekend met een zesdelige romancyclus over het ongewone leven van gewone mensen in het Vlaanderen van de 20e eeuw en brak door bij een ruim lezerspubliek met Suikerspin en Brandlucht.

Jeroen Janssen & Areezo Moradi – Een bijzonder duo met een eigen poëtisch universum

Wanneer tekenaar en graphic novelist Jeroen Janssen samenwerkt met schrijver Areezo Moradi, ontstaat er een wereld die tegelijk speels, filosofisch en verrassend herkenbaar is. Landloos als de wind is daar het levende bewijs van: een boek dat je meeneemt naar straathoeken vol microverhalen, losloopweides waar dromen even vrij zijn als de honden, en figuren die nét echt genoeg zijn om te blijven hangen.

Janssen tekent met een warme, bijna fluisterende stijl, terwijl Moradi’s taal de kleine absurditeiten van het leven trefzeker blootlegt. Samen bouwen ze een universum dat je laat glimlachen en nadenken in dezelfde adem.

Jeroen Janssen is auteur en tekenaar. Zijn journalistieke beeldverhalen verschijnen behalve bij Apache ook in onder meer MO* en op Drawing The Times. Hij bracht ook de stripboeken Abadaringi, Doel en Er wonen nog mensen / tekenen van leven in Doel uit.

Arezoo Moradi werkte in Iran als journalist voor kranten, tijdschriften en online magazines. Ze zoekt vandaag als verhalenverteller elke dag een nieuw verhaal achter een gesloten deur.

Floris Francis Arthur – Muzikant met een Ninoofs hart

Dat Floris Francis Arthur “in heel Vlaanderen bekend” is, klinkt bijna bescheiden. Zijn muziek is een mengsel van gevoel, vakmanschap en creativiteit. Hij is de artiest die met één akkoord de hele ruimte stil krijgt, maar even goed kan spelen alsof hij een storm door de zaal jaagt. Verwacht een optreden dat niet zomaar het tussendoortje is, maar een volwaardige emotionele pauze die je even op een andere golflengte zet. Floris Francis Arthur brengt donkere, melancholische lo-fi indiefolk met invloeden uit country en 90’s indierock.

Hind Eljadid – De stem die niet fluistert, maar helder spreekt

Als spoken word-artieste behoort Hind Eljadid tot de spannendste stemmen van het moment. Haar teksten zijn rauw, poëtisch en uitgesproken eerlijk. Ze snijdt thema’s aan die soms liever onder de mat worden geveegd, maar doet dat met taal die tegelijk confronteert en verbindt.

Niet toevallig werd ze recent bekroond met de tweejaarlijkse Prijs voor Mensenrechten. Op het podium is ze geen performer die speelt dat ze iets voelt — ze voelt, punt. Dit is je kans om spoken word te zien zoals het bedoeld is: levend, urgent en diep menselijk.

“Hind Eljadid is een Belgische woordkunstenaar en schrijver die haar talent en creativiteit inzet om belangrijke sociale kwesties te belichten. Met een unieke stijl weet ze haar publiek te raken door middel van poëzie, spoken word en theater, waarbij ze thema’s als ongelijkheid en identiteit onderzoekt. Ze werd verkozen tot Prijswinnaar 2025 omwille van haar moed om op de viering van het Belgische EU-voorzitterschap in 2024 haar slam te brengen voor de rechten van Palestijnen, dat tegen de afspraken in. Ze werd daarop gearresteerd door de politie. Alles om op te komen tegen onrecht. We lanceren naar aanleiding van de Prijs een campagne over het recht op vrijheid van meningsuiting. Want één stem kan de stilte doorbreken. Dus laat je stem horen, wij helpen ze te versterken.” https://mensenrechten.be/pagina/hind-eljadid-wint-prijs-voor-mensenrechten-2025

Auteurs onder de Boom belooft een namiddag waarop elk talent een andere snaar raakt: sociaal, artistiek, muzikaal of gewoon menselijk. Het wordt zo’n dag waarvan je achteraf zegt: “Blij dat ik erbij was.”

LINE-UP: 14u: Ontvangst en boekenbabbel, 15u: Erik Vlaminck, 16u: Jeroen Janssen en Areezo Morad, 17u: Floris Francis Arthur en om 18u: Hind Eljadid. De presentatie is door Katrien Vande Perre. Doorlopend is er een boekenstand, tapasbar en de expo ‘(Ge)Zichten op de Denderstreek’ (in kader van het project Veel begint bij luisteren). 

Kom binnen, ga zitten, laat je raken. Dit wordt er eentje met lange nagalm.

Dit is een activiteit van DenderHoop en vzw ’t Uilekot (in kader van de projecten Goed Geboekt en Veel begint bij luisteren). Info: www.goedgeboekt.be en www.denderhoop.be 

Uit onze rekken

‘Het zou mooi zijn om tegelijk met de boeken de tijd te kopen om ze te lezen’. Het is een uitspraak van de filosoof Arthur Schopenhauer. De vier boeken die ik hier kort voorstel heb ik niet gekocht, ik heb ze zomaar gekregen. Helaas werd er me geen tijd bijgeschonken om ze te lezen. Het is een grote frustratie van veel boekenliefhebbers, alles wat je nog zou willen lezen daadwerkelijk lezen, het zal niet lukken.  Daarom dat je de vier bekende titels in de rekken van het Uilekotcafé kan vinden. De vier, uit een reeks van ‘boektoppers’ kunnen evengoed daar staan blinken dan hier stof staan vangen. Of staan ze binnenkort bij u?

‘Het hout’ van Jeroen Brouwers: Over het Nederland van de jaren vijftig waar in een door kloosterlingen geleid jongenspensionaat misbruik, sadisme en vernedering plaatsvindt. Broeder Bonaventura is er getuige van. Maakt dit hem medeplichtig?

‘Geachte heer’ van Herman Koch: Wat heeft de eens zo gevierde schrijver M. met de verdwijningszaak van Jan Landzaat te maken, een leraar geschiedenis? Zijn mysterieuze benedenbuurman houdt hem scherp in de gaten.

‘Woesten’ van Kris Van Steenberge: Een roman die zich afspeelt op het einde van de 19de Eeuw. Een vader krijgt een tweeling. Het tweede kind is zo mismaakt dat zijn vader hem een naam weigert te geven. Naamloos blijft leven en gaat gesluierd door het leven. Dan doet de tweede wereldoorlog zijn intrede.

‘De Japanse minnaar’ van Isabel Allende: Als klein meisje wordt Alma in 1939 door haar ouders vanuit Polen naar familie in de VS gestuurd om aan de nazi’s te ontkomen. Het verdriet om haar achtergebleven vader en moeder, die de naziterreur niet zullen overleven, wordt alleen verzacht door de vriendschap met haar neef Nathaniel en haar vriend Ishimei. Het afschuwelijk geheim dat ze deelt met Nathaniel wordt jaren later ontrafeld door Alma’s kleinzoon Seth.

Tijd kan ik er niet bijleveren, maar misschien heb ik toch de goesting kunnen opwekken één van de vier te lezen.

Een duizendtal boeken uit onze rekken vind je terug op de website Books in Belgium. Ga naar onze website www.uilekot.org en klik daar bovenaan op ‘boekendatabase’. Je kan daar dan online onze boeken bestellen en tot bij je thuis laten leveren ofwel kom je ze op een afgesproken moment ophalen bij ons in Herzele. 

Sophia De Wolf

Dominique Willaert: En wat nu?

Ik maakte de boekvoorstelling van het nieuwe boek van Dominique Willaert mee. In een scherp en prozaïsch sterke inleiding heeft Thomas Blommaert van uitgeverij EPO het over ‘de herschepping van het kapitaal’ en de vraag ‘waarom pakweg Sandra in Amerika voor Trump stemt tegen haar belangen in’. Het zijn meteen twee grote kwesties waar we ons de komende twee en een half uur gaan in vastbijten. Met de nodige humor noemt Willaert dit de langste boekbespreking ooit …

Blommaert spreekt over een zelfde (zure?) desem die we terugvinden in de Rust Belt in Amerika en de Denderstreek (naast de vele verschillen). De-industrialisatie, verlies van identiteit, parallellen tussen het messianisme van Dhaeseleer en Trump … een boeiende brug met het vorige boek ‘Niet alles maar veel begint bij luisteren’. Enkele mantra’s die terugkomen in de analyse van Dominique Willaert: mensen zijn geen rationele wezens en via affectieve polarisatie weten de Republikeinen boze, verweesde, angstige, onzekere, vernederde, vergeten kiezers aan zich te binden.

Het lijkt wel Cardijns: zien, oordelen en handelen. De schrijver en zijn vrouw die op dag twee naar een Trump rally gaan, limonade trakteren en in gesprek gaan met andere bezoekers. Vintage Geert Mak ‘In Europa’, maar evengoed de Witrussische Nobelprijswinnares Svetlana Alexijevitsj in ‘Het einde van de rode mens’ … uit kleine gesprekken in de marge van de samenleving een politieke analyse uitbouwen.

Op de rally’s ontmoet Willaert een doorsnee Amerikaan die snel en graag op verhaal komt, het is niet anders dan in Denderleeuw of Ninove. De rally’s van Trump zijn massa-psychologische experimenten, ze zijn gemaakt om een sterk kampgevoel te ontwikkelen. De fascistische filmmaakster en regisseuse van de grote Hitlerparades Leni Riefenstahl is niet ver af.

Maar het boek blijft niet steken in anekdotiek of kleine verhalen. De gesprekken maken duidelijk dat er in de jaren tachtig een stagnatie van sociale mobiliteit is, veel arme/hardwerkende Amerikanen zijn ontgoocheld, hun kinderen zullen het zeker slechter hebben. Verdriet en kwaadheid worden door Trump en co meesterlijk gebundeld in een erg loyale pro-Republikeinse houding. Trump zal hen beschermen, daar zijn veel kiezers rotsvast van overtuigd.

De koppeling van een reële teleurstelling rond werk, teloorgegane sociale cohesie met fake news, complotverhalen, het effect van woede op sociale media doet de rest.

We duiken nog dieper in het DNA (geconstrueerd, niet als een soort condition humaine op te vatten) van Amerikanen: er is een sterk anti-wetenschappelijk denken, de keuze voor thuisonderwijs is gestoeld op de angst dat kinderen aan woke leerkrachten worden uitgeleverd met Darwinistische ideeën.

Leerkrachten zijn meer bezig met veiligheid op school dan met onderwijzen, de ruimte om de rede te ontwikkelen is sterk beperkt door de context van een falend onderwijssysteem in een van de rijkste landen ter wereld.

De analyse van Willaert is niet om vrolijk van te worden: een mogelijke machtsoverdracht zal niet zonder geweld verlopen, de enorme militarisering van Amerika is geen fait divers… Amerika is nu reeds een dictatuur.

Vakbonden op de sofa

Lieveke Norga (ACV Pulse) en Jurgen Masure (ABVV en schrijver van Mens voorbij Markt) verrijken het podium. De term anarcho-kapitalisme valt: een extreme variant van neo-liberalisme, het bedenken en actief bouwen aan en van een samenleving zonder overheid, lees: zonder ziekenhuizen, wegen, deftig onderwijs. Willaert is helder en scherp in zijn analyse en windt er geen doekjes om. Let’s face the situation: de deuren tot het grootkapitaal staan wagenwijd open. Masure en Norga herkennen dit in de beweging van diepe deregulering, techfascisme, een opgepompte masculiniteit, …

Noreena Hertz schreef een monumentaal boek over eenzaamheid, ik herken nu veel flarden van wat hier op het podium wordt gedeeld. Ook Hertz gaat uitgebreid in op de familiale sfeer op de rally’s. De relatie tussen plekken en laagdrempelige infrastructuur, tussen eenzaamheid en sociale verbrokkeling en extreem rechts verdient eigenlijk veel meer aandacht.

Tegenoffensief

Een tweede ronde op het podium. Met Jonas, Seppe en Fien, veldwerkers met de voeten in de modder. Er valt veel hoop te rapen in de bomvolle turbinezaal.

Elementen van een tegenbeweging/een aantrekkelijk politiek links verhaal kunnen zijn:

  • Heropenen van volkshuizen
  • Eigen media-infrastructuur uitbouwen
  • Een veel duidelijker taal hanteren voorbij de soms al te vage termen ‘verbinding’ en ‘menselijkheid’ (links gebruikt vaak een heel moeilijke taal)
  • Terug trots zijn op een eigen narratief
  • Een microfoon geven aan mensen zonder microfoon
  • Niet (te) braaf zijn als middenveld
  • Het thema bestaanszekerheid, sociale mobiliteit, minder werken, … kunnen mits goed gekozen verhalen opnieuw massa’s begeesteren – een zelfde klank was te horen bij Joost De Potter van Vluchtelingenwerk Vlaanderen de dag voordien op een ‘verzetsconferentie’ !
  • Nadenken over de vraag hoe we mensen terug kunnen doen sprankelen… wat betekent mensen politiek omhelzen?

Die Blechtrommel

Ik las dit weekend in de weergaloze roman ‘Die Blechtrommel’ van de Duitse schrijver Gunther Grass een sterke passage over hoe fascisme zich nestelt: “Men kan het onheil niet in een kelder opsluiten. Het loopt met het water in de riolen weg, verspreidt zich door de gasleidingen en vindt zijn weg naar iedere huishouding en niemand, die daar zijn soeppannetje op het blauwachtige vlammetje zet, beseft dat het onheil zijn hapje aan de kook brengt”.

Er is dringend nood aan ander water, in Amerika en overal elders, de wereld heeft geen toekomst in de greep van een losgeslagen turbo-kapitalisme…

Ik kruip op een damesfiets die me met veel meer zen dan gewoonlijk naar mijn boekhandel zal brengen. Nu ik in de lappenmand lig is er meer tijd om te lezen, een ongeluk heeft altijd vele zijden?

Stefaan Segaert

(Stefaan is medewerker van Hart Boven Hard en actief in Denderhoop)

Hebt u de lancering gemist? Geen nood. Dominique Willaert trekt op tournee. Hart boven Hard Dendermonde heeft alvast een podium georganiseerd binnen de Derde Denderende Donderdagen op 18 september. ’t Uilekot-project ‘Veel begint bij Luisteren’ zal het boek op verschillende plaatsen voorstellen in de Denderstreek. Een eerste voorstelling gaat door in Het Snuffelhoekje in Denderleeuw op 16.10.2025. Wie dit in eigen dorp of stad in de Denderstreek wil mee organiseren kan ons contacteren via ons contactformulier.

Dit artikel verscheen eerst in ons tijdschrift Uilenbulletijn. Wil je ook elk seizoen interessante artikels in jouw brievenbus ontvangen? Maak jou nu lid: € 25 / jaar (standaardtarief), € 10 / jaar (sociaal tarief: student, gepensioneerd, werkloze,…). Gelieve jouw lidgeld over te schrijven op ons rekeningnummer bij VDK: IBAN: BE63 8919 1400 1708 met als mededeling ‘Lidgeld + kalenderjaar’. Ook vrije giften zijn welkom op dit rekeningnummer. Dank voor jouw steun!

Sfeerverslag Boekmei 2024

Op woensdag 1 mei, Dag van de Arbeid, ging in gemeente Herzele het literair festival Boekmei door aan ’t Uilekot. De hele dag konden bezoekers snuisteren in het aangeboden materiaal op de strip- en tweedehandsboekenmarkt. Tussen 14u en 18u kon men luisteren naar inspirerende auteurslezingen, variërend van romans tot historische analyses. 

Kristien De Wolf gaf ons met haar roman ‘Mooie Jo’ een inkijk in het anders zijn in de jaren zeventig. Hierna was Anton Jäger aan de beurt. Hij is bekend van zijn columns in De Morgen en auteur van onder andere ‘Kleine anti-geschiedenis van het populisme‘ en ‘Welfare for Markets: A Global History of Basic Income‘. Hij schetste een beeld van de geschiedenis van het populisme en het idee van een basisinkomen. Als afsluiter stelde John Vandaele, journalist bij De Morgen, Knack en stafmedewerker van MO*, zijn boek ‘De melkboer en de geschiedenis‘ voor, een ware reis van China tot Gaza doorheen de tijd. 

Dichter Jo Van Driessche nodigde voorbijgangers uit op een stoel bij hem en las zijn gedichten voor. Je kon ook even tot rust komen door een koptelefoon op te zetten en naar de gedichten van Mieke De Pooter te luisteren. Beide auteurs zijn winnaars van de gedichtenwebstrijd Route 42. Voor de jongere generatie was er ook Tina Gallant van De Boekencaravan, die haar retro caravan parkeerde op ons buitenterrein en voorlas aan kinderen (en hun ouders). Een betoverend moment dat de liefde voor boeken nog zichtbaarder maakte. 

We genoten van een levendige dag vol van lezen, voorlezen en boeken. Als afsluiter was er een concert door Salopet. Wie de auteurslezingen wil (her)bekijken kan deze hier zien op de Vimeopagina van Goed Geboekt.  

Vacature jobstudent

Onze vzw is dringend op zoek naar een jobstudent met verantwoordelijkheidsgevoel en horeca-ervaring (of die minstens eind juni of zo snel mogelijk al kan proefdraaien).

Werk:

18 a 19u / week

opdienen, barwerk, frigo’s vullen, drank bestellen, vrijwilligers contacteren, facebookposts (enkel in juli), kuisen, leeggoed sorteren, hulp bij logistiek (ontvangst muzikanten, hulp bij de techniek indien nodig)

Werkuren: woensdag 10u – 14u en 14u30 – 16u, vrijdag 15u30 – 18u en 18u30 – 20u30, zondag 15u30 – 18u30 en 19u – 23u (uren onderling af te spreken, maar de minimumuren zijn die van de openingsuren van het café).

Voorwaarden:

  • minimum 18 jaar
  • verantwoordelijkheidsgevoel (bvb. tijdig openen en sluiten)
  • groepsbeest, maar ook zelfstandig kunnen werken en plannen: kunnen samenwerken met een diverse groep van vrijwilligers (die mogelijks meer ervaring hebben dan jou)
  • Vrij zijn de eerste en laatste week van juli (samen met ervaren vrijwilligers) en laatste 2 weken van augustus (met vrijwilligers en een andere jobstudent) kan komen werken in ons café en op terras. Juli en augustus kan door 2 verschillende studenten gedaan worden, maar onze voorkeur (opbouw ervaring en tijdsinvestering) gaat naar 1 persoon. Ben je of ken je iemand die van aanpakken weet?
  • Verloning als bediende, jobstudent, PC 329.01, +- 18u/week (woensdag, vrijdag en zondag). Info of interesse? Mail jouw motivatie en cv naar uilekot@skynet.be met als mededeling ‘vacature’ of stuur een fb-bericht naar onze pagina.

Standhouders avondmarkt 2023

Op vrijdag 7 juli 2023 is er de jaarlijkse avondmarkt in centrum Herzele. ’t Uilekot organiseert dan aansluitend met haar buitenterrein een ‘alternatieve’ markt. Wie interesse heeft om standhouder te zijn kan dit gratis doen, maar je dient zelf tafel, stoel, … en overdekking bij regenweer te voorzien. Geïnteresseerden kunnen zich inschrijven bij Sarah via www.uilekot.org/contact De enige voorwaarde is dat jouw producten of dienstverlening een meerwaarde heeft: biologisch, ecologisch, fairtrade, lokaal, homemade, tweedehands, ontwikkelingssamenwerking, vierdepijler, vzw met sociale doelstelling,… De plaatsen zijn beperkt. ’t Uilekot staat in voor de verkoop van eten en drinken. De verkoop van gesloten verpakkingen kan wel.

Opzetten kan vanaf 16, de markt gaat net zoals de traditionele avondmarkt van start om 17u tot 20u.

Aansluitend is er om 20u op ons terrein een voorstelling door Trumpbeat: minimal-techhouse-deephouse met live trompet.

Horecaproject De Bolster in ’t Uilekot

vzw De Bolster zet vanaf november 2021 hun horecaproject het komende half jaar verder binnen de werking van vzw ’t Uilekot.  

De Bolster is een voorziening die volwassenen met een verstandelijke beperking of met een niet-aangeboren hersenletsel ondersteunt in hun levensverhaal. Door hun missie in de praktijk toe te passen zijn ze in het voorjaar gekomen tot hun horecaproject. In eerste instantie werkten ze voorbije zomer op het terras van de Boembekemolen. Tijdens de winterperiode houden ze het lokaler en gaan er vanaf woensdag 3 november drie cliënten het cultuur- en boekencafé van ’t Uilekot op woensdagnamiddag openhouden. Samen met begeleider Joachim zullen Machteld, Kjell en Halil wekelijks van 13u tot 17u koude en warme dranken serveren aan onze cafébezoekers.

Met ’t Uilekot organiseren we culturele activiteiten en maatschappelijk debat en baten we als trefpunt een cultuurcafé (met terras) uit. Onze werking is mogelijk dankzij vrijwilligers die zich sporadisch, wekelijks of maandelijks engageren. Als vrijwilliger leer je niet alleen jouw grenzen en talenten kennen, maar maak je ook kennis met nieuwe mensen en draag je een stukje bij tot een warme(re) samenleving. Na een succesvolle terraswerking besloten we eind september om ons café op zondag ook tijdens de wintermaanden open te houden van 16u tot 20u. Je kan er dan een drankje bestellen, maar ook een kleine warme hap zal mogelijk zijn. Weet je graag wat we in huis zullen hebben? Check hiervoor dan regelmatig onze facebookpagina.

In diezelfde periode kregen we van Huis Herzele de vraag of zij hun horecaproject het komende half jaar bij ons konden verder zetten. De cliënten van Huis Herzele komen hier regelmatig iets drinken, waardoor de omgeving hen alvast niet vreemd is. Door de begeleiding, maar ook de ervaring die de cliënten hebben opgedaan in de Boembekemolen te Brakel hebben we er het volste vertrouwen in dat dit horecaproject zal slagen. Hierdoor zal het komende half jaar ons café vanaf 3 november op woensdag doorlopend open zijn van 9u tot 17u.

Onze openingsuren van het café zijn vanaf dan Woensdag 9u – 17u, Vrijdag vanaf 18u, Zaterdag vanaf 20u en Zondag 16u – 20u.

Sarah Hutse

Links: een nieuw oud verhaal op basis van mensenrechten

Al meer dan een half decennium zoekt het socialisme naar een nieuwe adem. Electoraal gaat het bergaf. De Vlaamse socialisten verloren in vijftig jaar tijd ongeveer een derde van de stemmen. Elders in Europa gaat het in dezelfde richting: de Franse PS hield bij parlementsverkiezingen in 2017 nog 6% van de stemmen over. Groenen blijven rond de 10% hangen. Radicale varianten zoals de PVDA groeien maar compenseren de verloren gegane stemmen niet. Het ontbreekt velen aan een duidelijk wervend verhaal. Naamsveranderingen alleen zullen deze lacune niet oplossen.

Uiteraard is kritiek op de externe omstandigheden die dit veroorzaken dikwijls terecht: media gaan niet meer in op verhalen, partijen zijn dure kiesorganisaties geworden, het middenveld speelt teveel in het midden, een groot deel van de linkse kiezers heeft het ‘te goed’… we kennen de boutades. Toch vertrek ik graag van het idee dat het altijd beter is de fouten van mislukkingen te zoeken in het eigen nest in plaats van bij de tegenstander of de ‘algemene maatschappelijke omstandigheden’.

Historisch materialisme.

De filosoof Karl Marx maakte 150 jaar geleden een knappe analyse van het toenmalige kapitalisme. Zijn toekomstvoorspellingen waren evenwel redelijk deterministisch: het kon bijna niet anders of de strijd voor meer gelijkheid zou gewonnen worden, afhankelijk van de economische omstandigheden. Eerst moest er kapitalisme en genoeg rijkdom komen om die dan te kunnen verdelen. De economie bepaalde alles en de revolutie deed dan de rest.

Dat historisch materialisme werd door velen later nog wat verengd, net zoals de ‘dictatuur van het proletariaat’. Voor Marx was dat een middel om de maatschappij te democratiseren: de meerderheid ging het eindelijk te zeggen hebben over de minderheid. Dat laatste werd door velen vergeten: het ging niet meer om de meerderheid maar om de ‘dictatuur’ van de eigen partij of beweging.

Kritische marxisten zoals Gramsci vonden dat er meer was dan de economie als fundament van alles en pleitten ervoor om een eigen cultureel ethisch alternatief op te zetten. Cultuur kan de actie voor meer democratie en gelijkheid kracht bijzetten en gedeeltelijk bepalen. Het is een manier om mensen te verenigen, snapte vzw ’t Uilekot al vroeg in de jaren zeventig van de vorige eeuw.

Voor beide keuzes is wat te zeggen en vooral een gezonde mengeling van beiden kan de maatschappelijke actie vooruit stuwen.

In veel sociaal-democratische middens raakte men er evenwel nooit uit. In zijn boek ‘Duits socialisme. Het falen van de sociaal-democratie en de triomf van het nationaal-socialisme’ beschrijft de Nederlands socioloog J.A.A. Van Doorn de voortdurende strijd bij de Duitse sociaal-democraten tussen deze twee tendenzen: “De Duitse sociaal-democratie hield weliswaar dogmatisch vast aan een revolutionaire retoriek en beleed formeel het geloof in een marxistische orthodoxie maar zij kende telkens weer rebellerende groepen intellectuelen die het materialisme verwierpen en kozen voor mentaliteitsverandering door middel van culturele vernieuwing.” Daarmee zegt de auteur niet dat men moet vasthangen aan het materialisme. In zijn boek legt hij uit dat de strijd voor economische bevrijding moet samengaan met culturele vernieuwing. Als beide niet samengaan, kopiëren anderen dit model: “Bij zijn aantreden als chef van het DAF (Deutsche Arbeitsfront – de door de nazi’s opgerichte eenheidsvakbond) hoefde Robert Ley geen verrassingen of buitenissige dingen te doen. De culturele bemoeienissen van de SPD (Socialistische Partei Deutschland) werden door hem als het ware uitvergroot tot een alles omvattend project“. Lees: blijf bij je roots maar doe aan cultuur. Verder opschuiven kan ook nog: “Wat Ley vooral zal hebben aangesproken was de conclusie van Hendrik De Man (minister voor de Belgische Werklieden Partij voor de tweede wereldoorlog) dat het maatschappelijk minderwaardigheidsbewustzijn van de arbeiders niet direct voortvloeit uit de kapitalistische productiewijze maar langs de weg van een doelgericht beleid kan worden bestreden.” De Man liet dus het idee los dat het kapitalisme op zich mensen in de miserie duwt en denkt daar binnen dit systeem wat te kunnen aan doen. Later belandt De Man zelfs in de intellectuele collaboratie.

Vandaag.

“Wat heeft dat nu met de dag van vandaag te maken?” denkt de lezer allicht. Wel, ik denk dat dat loslaten van verhalen om zich stilaan in te kapselen in het bestaande systeem niet alleen net voor de Tweede Wereldoorlog tot bizarre evoluties geleid heeft, maar dat dat ook vandaag zo is. Extreem-rechts heeft de harten van heel wat links stemmende arbeiders veroverd. Ze stemmen dus eigenlijk tegen hun eigen belang omdat het verhaal van de andere meer aanslaat. Ook voor hen gaat de bedreiging van hun positie door internationale concurrentie en globalisering (lees ‘door migratie’) hand in hand met de verwaarlozing van de opbouw van een sociaal netwerk binnen links. De huidige linkse partijen laten als het ware niet alleen het economisch verhaal los maar ook de culturele opbouw (Volkshuizen, activiteiten, kranten…). Of ze worden er toe gedwongen.

Dit gaat samen met een voortschrijdende individualisering die zich ook op niveau van de partijen manifesteert: méér en méér zijn het individuen die het daar voor het zeggen hebben, kleine topgroepjes. Gesmeerd door een niet aflatende stroom centen is het militantisme iets geworden voor gutmenschen, hobby-isten of overjaarse hardies. Kandidaten voor verkiezingen worden desnoods gekocht of gezocht binnen het familie-imperium.

Ook vandaag blijft een stevig verhaal en culturele inbedding daarvan een must in plaats van wat window-dressing. En dat verhaal rammelt ter linkerzijde: SP.a wordt Vooruit maar het blijft zoeken naar een degelijke inhoudelijke invulling. Conner Rousseau lijkt er een sport van te maken om via wat uitschuivers een zo groot mogelijk deel van de kiezers aan zich te binden. Dat is een fundamenteel verkeerde tactiek: gelijk welke partij houdt beter rekening met zijn eigen achterban en kiezers in plaats van zich onder het mom van het algemeen belang te richten naar zowat alle meningen van het politieke spectrum. Binnen Groen warrelen tegenstanders en voorstanders van deze extreem-vrije markteconomie door mekaar. Het deel uitmaken van een meerderheid lijkt er soms belangrijker dan het realiseren van het eigen programma. De PVDA heeft een sterk verhaal en is als niemand anders bezig met het creëren van een sociaal netwerk, maar het ecologische aspect en de banden met de actiegroepen ontbreken er in. Het blijft dan ook wachten op wat het alternatief van Peter Mertens en de zijnen is. De partij is spijtig genoeg iets teveel gericht op zichzelf als oplossing voor links, in plaats van op het geheel en stoelt naar mijn gevoel zijn promotie soms wat teveel op het algemeen anti-politieke algemeen discours. Zoiets kan op termijn op je kop vallen.

Schrik niet, lezers, ik ben het! Kritiek betekent geen afkeuring of verwerping. Bovendien verdienen al die mensen binnen partijen die zich dag aan dag inzetten voor hun waarden nog altijd een pluim, een medaille en een standbeeld. Dat laatste is evenwel geen garantie op succes. Ze komen en gaan, die standbeelden.

Langs de andere kant van het spectrum lijkt het Vlaams Belang een bijna op Gramsci geïnspireerde partij die handig zijn verhaal koppelt aan de meest walgelijke en op niks gebaseerde propaganda. Klimaatverandering, ongelijkheid… het bestaat allemaal niet. Wel nemen de extreem-rechtse partijen in West-Europa steeds meer arbeiderseisen over in één of andere vorm. Liefst dan die eisen toch waarvan men ziet dat ze goed scoren in de populariteitstesten en die geen fundamentele wijzigingen betekenen voor het bestaande systeem. Het VB profileert zich dan wel als anti-systeempartij maar is het eigenlijk niet. Zo sprak ze zich ook uit tegen de eis van de vakbonden voor doorbreken van de loonnorm. Die eis is de laatste tijd ook niet zo populair. Men vergeet soms dat hogere lonen een mogelijkheid zijn om de scheve arm/rijk-verhoudingen wat rechter te trekken. Men gaat voorbij aan de verarming, die ook voor vele arbeiders de laatste tijd almaar scherper wordt.

Uiteraard zou ik liever zien dat vakbonden (en tenminste die waar ik zelf overtuigd lid van ben, het ABVV) de wereld wat meer centraal zetten door ook op te komen voor arbeidsduurvermindering en door de klimaatproblemen wat centraler te zetten in het eigen discours. Ook hier is het tijd, denk ik, voor een algemeen breed inclusief verhaal.

De geschiedenis herhaalt zich niet

Dat verhaal vind ik ook net iets te weinig terug in het boek ‘Extreemrechts, de geschiedenis herhaalt zich niet’ van Vincent Scheltiens en Bruno Verlaeckt. Een verdomd goed boek dat een boeiende kijk geeft op de extreemrechtse trukendoos, met als extra verdienste dat de auteurs op het einde een aantal strategische keuzes voor de benadering van extreemrechts geven: moet je ze onderzoeken? Ook een scheut populisme toevoegen aan het verhaal? Meer inzetten op anti-racisme? De conclusie: je moet alles tegelijkertijd doen en vooral inzetten op méér democratie.

Dat brengt mij naadloos bij een ander boekje ‘Hedendaagse Anti-Verlichting’ van Ico Maly. Maly analyseert het discours van radicaal rechts en illustreert ten overvloede dat dit denken (en bij uitbreiding dat van rechts in het algemeen) niets te maken heeft met de verlichting die zij voortdurend menen te gebruiken in hun discours. De Wever baseert zich in zijn teksten op de waarden van de Verlichting om op te komen voor een eigenaardige en vage set van ‘Vlaamse waarden’ waarbij holebi’s, vrouwen en andere groepen een ‘evenwaardige’ rol in de maatschappij toebedeeld krijgen. In de praktijk vertoont het discours anti-demoratische trekjes naar minderheidsgroepen toe en baseert het zich totaal niet op mensenrechten, die andere pijler van de verlichting.

Voor Maly moet er een globaal toekomstproject komen op basis van mensenrechten en verdieping van het democratisch gehalte van onze samenleving. Een terechte reflex en een basis voor een betere linkse beweging. Dat betekent immers dat niet alleen ‘witte’ mensen rechten hebben, dat vluchtelingen laten verdrinken een schande blijft en dat er eerlijke verdeling van de rijkdommen moet zijn. Dat klimaatoplossingen verre van een luxe zijn en dat we verdorie het recht en de plicht hebben om met ons beter loon aan een ecologischer en rechtvaardiger wereld te werken. En dat linkse politici met deze woorden in het achterhoofd in staat zijn om vijf minuten na te denken voor ze een one-liner lanceren.

Maly: “Fouten worden gemaakt maar de boodschap is duidelijk: vrijheid kan niet zonder gelijkheid. Democratie kan niet zonder een democratische mens. En die betere, mooie en rechtvaardiger wereld komt er niet zomaar. De opdracht is dan ook duidelijk: mensen aller landen, verenigt U. Organiseer en strijd. De toekomst is aan ons”.

Filip De Bodt